Δευτέρα 2 Αυγούστου 2010
Κυριακή 1 Αυγούστου 2010
ΚΥΡΙΑΚΗ ΚΟΝΤΗ ΓΙΟΡΤΗ
για πολλούς πολιτικούς ........ Άιντε ρε αλάνια και κυκλοφορεί μια φήμη οτι το σδοε θα αγοράσει λίστα 2500 Ελλήνων καταθετών σε ελβετικές τράπεζες.θα γελάσει ο κάθε πικραμένος.
Σάββατο 31 Ιουλίου 2010
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΧΡΕΩΝ ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Τι επιδιώκει το σχέδιο νόμου (συνοπτική παρουσίαση της ρύθμισης);
Να δώσει μία δεύτερη ευκαιρία στους υπερχρεωμένους. Με το σχέδιο νόμου οι υπερχρεωμένοι πολίτες που έχουν αποδεδειγμένη μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, μπορούν να ρυθμίσουν την εξόφλησή τους και να απαλλαγούν από σημαντικό μέρος των χρεών τους, εφόσον εξυπηρετήσουν για τέσσερα έτη με βάση το εισόδημα τους, ένα μέρος αυτών που καθορίζεται από το δικαστήριο. Κατά το διάστημα της εξυπηρέτησης του χρέους διαφυλάττεται ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης. Ο υπερχρεωμένος καταναλωτής ή επαγγελματίας, εφόσον ανταποκριθεί στη «δοκιμασία» που προβλέπει το σχέδιο νόμου, θα αποκτήσει το δικαίωμα για ένα νέο οικονομικό ξεκίνημα στη ζωή του, απαλλασσόμενος από το υπόλοιπο των χρεών του.
Ποιους καλύπτει το σχέδιο νόμου;
Στις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου υπάγονται όλα τα φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές και επαγγελματίες, με εξαίρεση τους εμπόρους, οι οποίοι όμως έχουν από την υφιστάμενη νομοθεσία τη δυνατότητα να προσφύγουν στη διαδικασία του πτωχευτικού κώδικα.
Ποια χρέη αφορά:
Όλα τα χρέη με εξαίρεση οφειλές από αδικοπραξία που διαπράχθηκε με δόλο, διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, οφειλές από φόρους και τέλη προς το Δημόσιο και εισφορές προς τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης. Δεν υπάγονται επίσης σε ρύθμιση οφειλές που έχουν αναληφθεί το τελευταίο έτος πριν την υποβολή της αίτησης ρύθμισης. Στην τελευταία δηλαδή περίπτωση, ο οφειλέτης, εφόσον επιθυμεί να ρυθμίσει και αυτές τις οφειλές θα πρέπει να περιμένει να παρέλθει ένα έτος από τότε που αναλήφθηκαν για να υποβάλει την αίτηση.
Πότε οι οφειλέτες μπορούν να υπαχθούν σε ρύθμιση;
Όταν έχουν περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών. Προϋπόθεση να μην έχει συμβεί αυτό δόλια.
Επισήμανση: Ο οφειλέτης μπορεί να αξιοποιήσει τον νόμο για τη ρύθμιση χρεών και απαλλαγή μόνο μία φορά στη ζωή του.
Τι γίνεται αν ο οφειλέτης δεν έχει τη δυνατότητα να καταβάλει κανένα ποσόν για την εξόφληση μέρους των χρεών;
Το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να ορίσει πολύ μικρό ποσόν για καταβολή στους πιστωτές. Μάλιστα καταργήθηκε το 10% ως αρχικά ελάχιστο ποσοστό χρεών που θα πρέπει να εξοφλεί ο οφειλέτης με τις καταβολές των τεσσάρων ετών προκειμένου να επιτύχει την απαλλαγή από τα χρέη. Το δικαστήριο είναι ελεύθερο να κατέβει, εφόσον δεν επαρκούν τα εισοδήματα του οφειλέτη, και αυτό το όριο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί ακόμη να επιτρέψει στον οφειλέτη, ιδίως αν αυτός είναι άνεργος ή έχει σοβαρά προβλήματα υγείας να μην δίνει για ορισμένη περίοδο κανένα απολύτως ποσόν. Το δικαστήριο όμως επανεξετάζει μετά από 5-6 μήνες την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο οφειλέτης.
Τι γίνεται με την ακίνητη περιουσία του οφειλέτη;
Αυτή ρευστοποιείται από το σύνδικο που ορίζει το δικαστήριο για να πληρωθούν χρέη προς τους πιστωτές.
Μπορεί ο οφειλέτης να εξαιρέσει και να σώσει από τη ρευστοποίηση την ιδιόκτητη κύρια κατοικία μου;
Ναι, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να εξαιρέσει από τη ρευστοποιήσιμη περιουσία την κύρια κατοικία του, εφόσον αυτή δεν υπερβαίνει σε εμβαδόν το προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά 30%. Προϋπόθεση για να συμβεί αυτό είναι να αναλάβει ο οφειλέτης με το μέσο επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου, για χρονικό διάστημα που μπορεί να φθάνει μέχρι 20 έτη την εξυπηρέτηση χρεών που αντιστοιχούν στο 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας. Αν δεν τηρήσει την εξυπηρέτηση αυτού του χρέους (εμφανίζει καθυστερήσεις μεγαλύτερες των δύο μηνών), προχωρούν οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης (πλειστηριασμού της ακινήτου).
Πότε επέρχεται η απαλλαγή από το υπόλοιπο των χρεών;
Εφόσον παρέλθουν τα τέσσερα έτη και έχει τηρήσει ο οφειλέτης τις υποχρεώσεις της ρύθμισης. Η απαλλαγή είναι δηλαδή ανεξάρτητη από την εξυπηρέτηση του πρόσθετου χρέους για τη διάσωση της κύριας κατοικίας.
Που υποβάλλεται η αίτηση για τη ρύθμιση;
Η αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών υποβάλλεται στο Ειρηνοδικείο του τόπου που κατοικεί ή διαμένει ο οφειλέτης. Εφαρμόζεται η εκούσια δικαιοδοσία που επιτρέπει στο δικαστήριο την αυτεπάγγελτη έρευνα των γεγονότων.
Η προσπάθεια συμβιβασμού πρέπει να έχει προηγηθεί της αίτησης. Ποιος την αναλαμβάνει;
Πριν την υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης υποχρεούται να κάνει προσπάθεια συμβιβασμού με τους πιστωτές. Την προσπάθεια συμβιβασμού πριν την υποβολή της αίτησης για τον οφειλέτη αναλαμβάνει ο Συνήγορος του Καταναλωτή ή Επιτροπή Φιλικού Διακανονισμού που λειτουργεί ήδη σε κάθε νομαρχία ή Ένωση Καταναλωτών ή ο Μεσολαβητής Τραπεζικών Επενδυτικών Υπηρεσιών ή δικηγόρος ή άλλος δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορέας που συνδράμει καταναλωτές σε ζητήματα υπερχρέωσης.
Πως γίνεται και αποδεικνύεται η προσπάθεια συμβιβασμού πριν την υποβολή της αίτησης;
Δεν υπάρχει κάποια διαδικασία που θα πρέπει απαραίτητα να ακολουθηθεί. Η προσπάθεια συμβιβασμού γίνεται προς όλους τους πιστωτές και αποδεικνύεται με βεβαίωση του φορέα που την έχει αναλάβει. Τα μέρη είναι ελεύθερα να συμφωνήσουν ότι κρίνουν προς το συμφέρον τους. Για το συμβιβασμό συντάσσεται πρακτικό που επικυρώνεται από τον αρμόδιο Ειρηνοδίκη.
Τι πρέπει να περιέχει η αίτηση και ποια έγγραφα θα πρέπει να προσκομιστούν;
Η αίτηση πρέπει να περιέχει α) κατάσταση της περιουσίας του οφειλέτη και των κάθε φύσης εισοδημάτων του ίδιου και του συζύγου του, β) κατάσταση των πιστωτών του και των απαιτήσεων τους κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα και γ) σχέδιο διευθέτησης οφειλών, που να λαμβάνει υπόψη με εύλογο τρόπο και συσχέτιση, τόσο τα συμφέροντα των πιστωτών, όσο και την περιουσία, τα εισοδήματα και την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη. Με την αίτηση ή μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της αίτησης, θα πρέπει να προσκομιστούν η βεβαίωση για την διενέργεια του εξωδικαστικού συμβιβασμού, υπεύθυνη δήλωση για την ορθότητα των στοιχείων που δηλώνει και τα έγγραφα που έχει και αποδεικνύουν τις οφειλές του.
Μπορεί ο οφειλέτης να συντάξει μόνος του την αίτηση;
Τα αρμόδια υπουργεία θα εκδώσουν υποδείγματα αιτήσεων, πιστοποιητικών, δηλώσεων, καταστάσεων και σχεδίων διευθέτησης οφειλών με σκοπό να διευκολύνουν τη σύνταξή τους από τον ίδιο τον οφειλέτη.
Είναι υποχρεωτική η παράσταση δικηγόρου;
Όχι, δεν είναι. Ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει και να παρασταθεί μόνος στο δικαστήριο. Θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει χωρίς αμοιβή τη βοήθεια ενός από τα πρόσωπα ή τους φορείς που συνδράμουν τους καταναλωτές σε θέματα υπερχρέωσης.
Τι γίνεται με τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (διαδικασίες πλειστηριασμού) που βρίσκονται σε εξέλιξη ή με τα οποία απειλείται ο οφειλέτης;
Δεν σταματούν αυτομάτως. Ο οφειλέτης όμως μπορεί να τα σταματήσει με αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, και εφόσον πιθανολογείται ότι η αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών θα ευδοκιμήσει.
Προσοχή: Στην περίπτωση των στεγαστικών δανείων, για να είναι ισχυρή η αναστολή, ο οφειλέτης θα πρέπει να καταβάλει από το χρονικό διάστημα της αίτησης και μέχρι την έκδοση της απόφασης τη δόση ενήμερης οφειλής. Δεν υποχρεούται δηλαδή να αποπληρώσει τις ληξιπρόθεσμες δόσεις πριν την υποβολή της αίτησης.
Νέα προσπάθεια συμβιβασμού ενώπιον του δικαστηρίου;
Το σχέδιο νόμου υποχρεώνει τα μέρη (οφειλέτη και πιστωτές) σε μία νέα προσπάθεια επιδίωξης συμβιβασμού ενώπιον του δικαστηρίου. Ο συμβιβασμός ενώπιον του δικαστηρίου είναι δυνατόν να επιτευχθεί ακόμη κι αν δεν συμφωνούν όλοι οι πιστωτές, αλλά συμφωνούν μόνο πιστωτές με απαιτήσεις που υπερβαίνουν το ήμισυ των οφειλών. Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να συμφωνούν οι πιστωτές που έχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις (υποθήκες κλπ).
Ποια είναι η διαδικασία του δικαστικού συμβιβασμού:
Στο πρώτο μήνα από την υποβολή της αίτησης, επιδίδεται η αίτηση στους πιστωτές. Στο δεύτερο μήνα οι πιστωτές απαντούν αν αποδέχονται το σχέδιο διευθέτησης (ρύθμισης) των οφειλών που προτείνει ο οφειλέτης. Οι πιστωτές μπορούν να προτείνουν τροποποιήσεις. Στο πρώτο ήμισυ του τρίτου μήνα ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει τροποποιημένο σχέδιο. Στις επόμενες είκοσι ημέρες, απαντούν οι πιστωτές αν αποδέχονται το τροποποιημένο σχέδιο.
Τι γίνεται σε περίπτωση που ο πιστωτής δεν υποβάλει παρατηρήσεις στο σχέδιο ρύθμισης μέσα στις προηγούμενες προθεσμίες;
Θεωρείται ότι αποδέχεται το σχέδιο ρύθμισης.
Πώς παρακολουθούν ο οφειλέτης και οι πιστωτές τη διαδικασία;
Στη γραμματεία του αρμόδιου Ειρηνοδικείου τηρείται φάκελος για τον συγκεκριμένο οφειλέτη στον οποίο έχουν πρόσβαση όλοι οι πιστωτές, και ο οποίος φάκελος ενημερώνεται με όλες τις εξελίξεις.
Σε περίπτωση που προκύπτει ο συμβιβασμός γίνεται η δίκη;
Όχι. Ο Ειρηνοδίκης επικυρώνει τον συμβιβασμό.
Συμφέρει τα μέρη ο συμβιβασμός;
Το κρίνουν ασφαλώς οι ίδιοι. Υπάρχουν όμως σημαντικά κίνητρα να συμβιβαστούν. Για τους οφειλέτες: Μπορούν να επιτύχουν πιο ευέλικτη ρύθμιση, να μειώσουν το κόστος της διαδικασίας, να αποφύγουν τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους της δικαστικής ρύθμισης (μακρόχρονη παραμονή στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ, δημοσιότητα της υπαγωγής σε ρύθμιση, περιορισμοί στην υποβολή νέας αίτησης, παρακολούθηση των περιουσιακών στοιχείων, τήρηση αυξημένων υποχρεώσεων, κ.ά). Για τους πιστωτές: Μπορούν να επιτύχουν εξυπηρέτηση μεγαλύτερου ποσοστού του χρέους, ταχύτερη έναρξη της αποπληρωμής, εξασφαλίσεις από τρίτα πρόσωπα κ.ά.
Πώς γίνεται η δικαστική ρύθμιση των οφειλών σε περίπτωση που αποτύχει ο δικαστικός συμβιβασμός;
Το δικαστήριο ελέγχει κατά τη δικάσιμο που έχει οριστεί τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη ρύθμιση των χρεών και κρίνει ότι δεν επαρκούν τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματά του για την αποπληρωμή των χρεών προχωρά στη ρύθμιση των οφειλών. Ο οφειλέτης αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλλει κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών μέρος του εισοδήματός του στους πιστωτές. Το ύψος των μηνιαίων καταβολών καθορίζεται από το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματά του, τη δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογενείας του.
Αναπροσαρμόζονται οι μηνιαίες καταβολές κατά τη διάρκεια της ρύθμισης;
Το δικαστήριο μπορεί να προβλέπει την αναπροσαρμογή τους με έναν αντικειμενικό δείκτη αναφοράς (π.χ. τιμάριθμο). Μπορεί όμως το δικαστήριο με αίτηση του οφειλέτη ή πιστωτή να διατάξει την αναπροσαρμογή της δόσης σε περίπτωση ιδίως που βελτιωθεί το εισόδημα του οφειλέτη. Η αναπροσαρμογή θα ισχύσει αναδρομικά από το χρόνο υποβολής της αίτησης αναπροσαρμογής.
Τι πρέπει να κάνει ο οφειλέτης αν το εισόδημά του αυξηθεί κατά τη διάρκεια της τετραετούς περιόδου ρύθμισης;
Να το γνωστοποιήσει μέσα σε ένα μήνα στη γραμματεία του δικαστηρίου και στους πιστωτές του, ώστε να ληφθεί υπόψη (συμβιβαστικά ή με απόφαση του δικαστηρίου) για την αναπροσαρμογή της μηνιαίας καταβολής. Αν δεν το κάνει, κινδυνεύει να εκπέσει από τη ρύθμιση και να αναβιώσουν όλα τα χρέη. Ο οφειλέτης δεν επιτρέπεται να αγνοεί τους πιστωτές του και τα συμφέροντά τους. Αν έτσι είναι άνεργος, οφείλει να προσπαθεί να βρει μία κατάλληλη εργασία.
Ποιες είναι οι συνέπειες αν ο οφειλέτης δεν είναι ειλικρινής και συνεπής στις δηλώσεις του;
Ο οφειλέτης έχει την υποχρέωση να υποβάλει ειλικρινή δήλωση για τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματά του και να δηλώνει κατά τη διάρκεια της ρύθμισης όλες τις περιουσιακές μεταβολές που ενδιαφέρουν τους πιστωτές. Αν δεν το κάνει, από δόλο ή βαριά αμέλεια, θα εκπέσει από τη ρύθμιση οφειλών και την απαλλαγή που έχει ήδη αποφασιστεί. Μπορεί μάλιστα να ανακληθεί η απαλλαγή, αν αποδειχθεί η αποσιώπηση ή απόκρυψη εισοδημάτων μετά την περίοδο της τετραετίας. Η ψευδής δήλωση συνεπάγεται εξάλλου και ποινικές ευθύνες.
Τι δυνατότητες έχουν οι πιστωτές να πληροφορούνται τις περιουσιακές μεταβολές του οφειλέτη;
Ο οφειλέτης υποχρεούται καταρχήν να επιτρέπει στους πιστωτές την πρόσβαση σε στοιχεία που απεικονίζουν την οικονομική του κατάσταση και τα τρέχοντα εισοδήματά του. Εξάλλου ο εργοδότης, η αρμόδια υπηρεσία και ο αρμόδιος οικονομικός έφορος είναι υποχρεωμένοι, σύμφωνα με μία προβλεπόμενη συνοπτική διαδικασία, να δίνουν στους πιστωτές κάθε χρήσιμη πληροφορία για την περιουσιακή κατάσταση και τα εισοδήματα του οφειλέτη.
Πόσο καιρό μένουν τα δεδομένα του οφειλέτη για τη ρύθμιση στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ;
Η αίτηση ρύθμισης καταχωρείται στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ και η υπαγωγή του οφειλέτη στη διαδικασία ρύθμισης των χρεών καταχωρείται στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ, μέχρι πέντε χρόνια μετά την απαλλαγή του από τα χρέη.
Προβλέπεται κάποια άλλη διαδικασία δημοσιοποίησης για την αίτηση και υπαγωγή σε ρύθμιση χρεών με απαλλαγή;
Στη γραμματεία κάθε Ειρηνοδικείου, και στο Ειρηνοδικείο Αθηνών για όλη τη χώρα, τηρείται αλφαβητικό αρχείο των προσώπων που έχουν υποβάλει την αίτηση ρύθμιση χρεών με απαλλαγή. Τα ονόματα διαγράφονται από το αρχείο ένα έτος μετά την απόρριψη ή την επέλευση της απαλλαγής από τα χρέη.
Από πότε θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για ρύθμιση των οφειλών τους με απαλλαγή σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου οι οφειλέτες;
Αιτήσεις θα μπορούν να υποβληθούν μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αυτό προκειμένου να οργανωθούν τα Ειρηνοδικεία για την αποδοχή των αιτήσεων και την κατάλληλη γραμματειακή εξυπηρέτηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Στο διάστημα αυτό θα τρέχουν οι διαδικασίες του εξώδικου συμβιβασμού, στο ίδιο διάστημα απαγορεύεται να γίνει πλειστηριασμός ακινήτου που χρησιμεύει ως μοναδική κατοικία του οφειλέτη.
Τι σημαίνει ευνοϊκό επιτόκιο (άρθρο 9 παρ.2 εδάφιο 4);
Ρυθμίζεται στην ίδια παράγραφο. Θα εφαρμοστεί το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, όπως προκύπτει από το μηνιαίο στατιστικό δελτίο που έχει εκδοθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος για τον τελευταίο μήνα, για τον οποίο υφίσταται μέτρηση, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ.
Γιατί 5 χρόνια στον Τειρεσία;
Στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ οφειλές για χρέη που έχουν εξοφληθεί, για τα οποία έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωμής, μένουν έτσι κι αλλιώς τρία χρόνια. Το γεγονός της πτώχευσης και απαλλαγής από τα χρέη είναι ακόμη πιο σημαντικό και δικαιολογείται να μένει δύο χρόνια περισσότερο. Με το συμβιβασμό δεν εκδίδεται δικαστική απόφαση και μπορεί να εξέλθει νωρίτερα από τον ΤΕΙΡΕΣΙΑ.
Τι συμβαίνει με τους εγγυητές, ισχύει και για αυτούς το ίδιο (μόνιμη αποδεδειγμένη ανικανότητα εξόφλησης οφειλών);
Ισχύει πράγματι το ίδιο. Οι εγγυητές πρέπει να κάνουν οι ίδιοι αίτηση και να διαπιστωθεί και για αυτούς μόνιμη αδυναμία. Οι εγγυητές εμπορικών χρεών, μπορούν να υπαχθούν στη ρύθμιση (όπως λ.χ. συμβαίνει με τους μετόχους μίας ΑΕ ή ΕΠΕ) αν δεν είναι οι ίδιοι έμποροι. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι, διαχειριστές κεφαλαιουχικών εταιρειών δεν θεωρούνται εξάλλου έμποροι. Η
Πώς γίνεται να πληρώνουν επί 6 μήνες τις ενήμερες οφειλές για στεγαστικά δάνεια αφού δεν μπορούν να πληρώσουν τις παρελθούσες δόσεις;
Ας μη ξεχνάμε ότι παγώνουν όλες οι άλλες οφειλές. Εκεί δηλαδή που εξυπηρετούσε ή θα έπρεπε να εξυπηρετεί περισσότερα χρέη, πλέον για αυτό το χρονικό διάστημα θα δίνει μόνο τη δόση του στεγαστικού δανείου. Δεν θα πληρώνει ούτε τα καταναλωτικά, ούτε άλλα δάνεια που έχουν υποθήκες, ούτε οφειλές προς τρίτους. Εξάλλου, αυτό ισχύει για ένα μικρό χρονικό διάστημα (6-8 μήνες). Επίσης, η πληρωμή δεν είναι προϋπόθεση για να ρυθμιστεί το στεγαστικό δάνειο αλλά για την αναστολή των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τι μπορούν να κάνουν όταν οι δικηγόροι των πιστωτών με αιτήσεις τους ή άλλα ένδικα μέσα για να μην εκδίδονται οι αποφάσεις ή να μην εφαρμόζονται;
Καταρχήν, η απόφαση που εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο είναι εκτελεστή σε κάθε περίπτωση. Ακόμη δηλαδή και αν οι πιστωτές ασκήσουν έφεση. Έχουμε προβλέψει προθεσμίες για την έκδοση των αποφάσεων και την υποχρέωση του δικαστή να εκδίδει κατά προτεραιότητα αυτές τις αποφάσεις.
Να δώσει μία δεύτερη ευκαιρία στους υπερχρεωμένους. Με το σχέδιο νόμου οι υπερχρεωμένοι πολίτες που έχουν αποδεδειγμένη μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, μπορούν να ρυθμίσουν την εξόφλησή τους και να απαλλαγούν από σημαντικό μέρος των χρεών τους, εφόσον εξυπηρετήσουν για τέσσερα έτη με βάση το εισόδημα τους, ένα μέρος αυτών που καθορίζεται από το δικαστήριο. Κατά το διάστημα της εξυπηρέτησης του χρέους διαφυλάττεται ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης. Ο υπερχρεωμένος καταναλωτής ή επαγγελματίας, εφόσον ανταποκριθεί στη «δοκιμασία» που προβλέπει το σχέδιο νόμου, θα αποκτήσει το δικαίωμα για ένα νέο οικονομικό ξεκίνημα στη ζωή του, απαλλασσόμενος από το υπόλοιπο των χρεών του.
Ποιους καλύπτει το σχέδιο νόμου;
Στις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου υπάγονται όλα τα φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές και επαγγελματίες, με εξαίρεση τους εμπόρους, οι οποίοι όμως έχουν από την υφιστάμενη νομοθεσία τη δυνατότητα να προσφύγουν στη διαδικασία του πτωχευτικού κώδικα.
Ποια χρέη αφορά:
Όλα τα χρέη με εξαίρεση οφειλές από αδικοπραξία που διαπράχθηκε με δόλο, διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, οφειλές από φόρους και τέλη προς το Δημόσιο και εισφορές προς τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης. Δεν υπάγονται επίσης σε ρύθμιση οφειλές που έχουν αναληφθεί το τελευταίο έτος πριν την υποβολή της αίτησης ρύθμισης. Στην τελευταία δηλαδή περίπτωση, ο οφειλέτης, εφόσον επιθυμεί να ρυθμίσει και αυτές τις οφειλές θα πρέπει να περιμένει να παρέλθει ένα έτος από τότε που αναλήφθηκαν για να υποβάλει την αίτηση.
Πότε οι οφειλέτες μπορούν να υπαχθούν σε ρύθμιση;
Όταν έχουν περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών. Προϋπόθεση να μην έχει συμβεί αυτό δόλια.
Επισήμανση: Ο οφειλέτης μπορεί να αξιοποιήσει τον νόμο για τη ρύθμιση χρεών και απαλλαγή μόνο μία φορά στη ζωή του.
Τι γίνεται αν ο οφειλέτης δεν έχει τη δυνατότητα να καταβάλει κανένα ποσόν για την εξόφληση μέρους των χρεών;
Το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να ορίσει πολύ μικρό ποσόν για καταβολή στους πιστωτές. Μάλιστα καταργήθηκε το 10% ως αρχικά ελάχιστο ποσοστό χρεών που θα πρέπει να εξοφλεί ο οφειλέτης με τις καταβολές των τεσσάρων ετών προκειμένου να επιτύχει την απαλλαγή από τα χρέη. Το δικαστήριο είναι ελεύθερο να κατέβει, εφόσον δεν επαρκούν τα εισοδήματα του οφειλέτη, και αυτό το όριο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί ακόμη να επιτρέψει στον οφειλέτη, ιδίως αν αυτός είναι άνεργος ή έχει σοβαρά προβλήματα υγείας να μην δίνει για ορισμένη περίοδο κανένα απολύτως ποσόν. Το δικαστήριο όμως επανεξετάζει μετά από 5-6 μήνες την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο οφειλέτης.
Τι γίνεται με την ακίνητη περιουσία του οφειλέτη;
Αυτή ρευστοποιείται από το σύνδικο που ορίζει το δικαστήριο για να πληρωθούν χρέη προς τους πιστωτές.
Μπορεί ο οφειλέτης να εξαιρέσει και να σώσει από τη ρευστοποίηση την ιδιόκτητη κύρια κατοικία μου;
Ναι, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να εξαιρέσει από τη ρευστοποιήσιμη περιουσία την κύρια κατοικία του, εφόσον αυτή δεν υπερβαίνει σε εμβαδόν το προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά 30%. Προϋπόθεση για να συμβεί αυτό είναι να αναλάβει ο οφειλέτης με το μέσο επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου, για χρονικό διάστημα που μπορεί να φθάνει μέχρι 20 έτη την εξυπηρέτηση χρεών που αντιστοιχούν στο 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας. Αν δεν τηρήσει την εξυπηρέτηση αυτού του χρέους (εμφανίζει καθυστερήσεις μεγαλύτερες των δύο μηνών), προχωρούν οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης (πλειστηριασμού της ακινήτου).
Πότε επέρχεται η απαλλαγή από το υπόλοιπο των χρεών;
Εφόσον παρέλθουν τα τέσσερα έτη και έχει τηρήσει ο οφειλέτης τις υποχρεώσεις της ρύθμισης. Η απαλλαγή είναι δηλαδή ανεξάρτητη από την εξυπηρέτηση του πρόσθετου χρέους για τη διάσωση της κύριας κατοικίας.
Που υποβάλλεται η αίτηση για τη ρύθμιση;
Η αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών υποβάλλεται στο Ειρηνοδικείο του τόπου που κατοικεί ή διαμένει ο οφειλέτης. Εφαρμόζεται η εκούσια δικαιοδοσία που επιτρέπει στο δικαστήριο την αυτεπάγγελτη έρευνα των γεγονότων.
Η προσπάθεια συμβιβασμού πρέπει να έχει προηγηθεί της αίτησης. Ποιος την αναλαμβάνει;
Πριν την υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης υποχρεούται να κάνει προσπάθεια συμβιβασμού με τους πιστωτές. Την προσπάθεια συμβιβασμού πριν την υποβολή της αίτησης για τον οφειλέτη αναλαμβάνει ο Συνήγορος του Καταναλωτή ή Επιτροπή Φιλικού Διακανονισμού που λειτουργεί ήδη σε κάθε νομαρχία ή Ένωση Καταναλωτών ή ο Μεσολαβητής Τραπεζικών Επενδυτικών Υπηρεσιών ή δικηγόρος ή άλλος δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορέας που συνδράμει καταναλωτές σε ζητήματα υπερχρέωσης.
Πως γίνεται και αποδεικνύεται η προσπάθεια συμβιβασμού πριν την υποβολή της αίτησης;
Δεν υπάρχει κάποια διαδικασία που θα πρέπει απαραίτητα να ακολουθηθεί. Η προσπάθεια συμβιβασμού γίνεται προς όλους τους πιστωτές και αποδεικνύεται με βεβαίωση του φορέα που την έχει αναλάβει. Τα μέρη είναι ελεύθερα να συμφωνήσουν ότι κρίνουν προς το συμφέρον τους. Για το συμβιβασμό συντάσσεται πρακτικό που επικυρώνεται από τον αρμόδιο Ειρηνοδίκη.
Τι πρέπει να περιέχει η αίτηση και ποια έγγραφα θα πρέπει να προσκομιστούν;
Η αίτηση πρέπει να περιέχει α) κατάσταση της περιουσίας του οφειλέτη και των κάθε φύσης εισοδημάτων του ίδιου και του συζύγου του, β) κατάσταση των πιστωτών του και των απαιτήσεων τους κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα και γ) σχέδιο διευθέτησης οφειλών, που να λαμβάνει υπόψη με εύλογο τρόπο και συσχέτιση, τόσο τα συμφέροντα των πιστωτών, όσο και την περιουσία, τα εισοδήματα και την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη. Με την αίτηση ή μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της αίτησης, θα πρέπει να προσκομιστούν η βεβαίωση για την διενέργεια του εξωδικαστικού συμβιβασμού, υπεύθυνη δήλωση για την ορθότητα των στοιχείων που δηλώνει και τα έγγραφα που έχει και αποδεικνύουν τις οφειλές του.
Μπορεί ο οφειλέτης να συντάξει μόνος του την αίτηση;
Τα αρμόδια υπουργεία θα εκδώσουν υποδείγματα αιτήσεων, πιστοποιητικών, δηλώσεων, καταστάσεων και σχεδίων διευθέτησης οφειλών με σκοπό να διευκολύνουν τη σύνταξή τους από τον ίδιο τον οφειλέτη.
Είναι υποχρεωτική η παράσταση δικηγόρου;
Όχι, δεν είναι. Ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει και να παρασταθεί μόνος στο δικαστήριο. Θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει χωρίς αμοιβή τη βοήθεια ενός από τα πρόσωπα ή τους φορείς που συνδράμουν τους καταναλωτές σε θέματα υπερχρέωσης.
Τι γίνεται με τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (διαδικασίες πλειστηριασμού) που βρίσκονται σε εξέλιξη ή με τα οποία απειλείται ο οφειλέτης;
Δεν σταματούν αυτομάτως. Ο οφειλέτης όμως μπορεί να τα σταματήσει με αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, και εφόσον πιθανολογείται ότι η αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών θα ευδοκιμήσει.
Προσοχή: Στην περίπτωση των στεγαστικών δανείων, για να είναι ισχυρή η αναστολή, ο οφειλέτης θα πρέπει να καταβάλει από το χρονικό διάστημα της αίτησης και μέχρι την έκδοση της απόφασης τη δόση ενήμερης οφειλής. Δεν υποχρεούται δηλαδή να αποπληρώσει τις ληξιπρόθεσμες δόσεις πριν την υποβολή της αίτησης.
Νέα προσπάθεια συμβιβασμού ενώπιον του δικαστηρίου;
Το σχέδιο νόμου υποχρεώνει τα μέρη (οφειλέτη και πιστωτές) σε μία νέα προσπάθεια επιδίωξης συμβιβασμού ενώπιον του δικαστηρίου. Ο συμβιβασμός ενώπιον του δικαστηρίου είναι δυνατόν να επιτευχθεί ακόμη κι αν δεν συμφωνούν όλοι οι πιστωτές, αλλά συμφωνούν μόνο πιστωτές με απαιτήσεις που υπερβαίνουν το ήμισυ των οφειλών. Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να συμφωνούν οι πιστωτές που έχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις (υποθήκες κλπ).
Ποια είναι η διαδικασία του δικαστικού συμβιβασμού:
Στο πρώτο μήνα από την υποβολή της αίτησης, επιδίδεται η αίτηση στους πιστωτές. Στο δεύτερο μήνα οι πιστωτές απαντούν αν αποδέχονται το σχέδιο διευθέτησης (ρύθμισης) των οφειλών που προτείνει ο οφειλέτης. Οι πιστωτές μπορούν να προτείνουν τροποποιήσεις. Στο πρώτο ήμισυ του τρίτου μήνα ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει τροποποιημένο σχέδιο. Στις επόμενες είκοσι ημέρες, απαντούν οι πιστωτές αν αποδέχονται το τροποποιημένο σχέδιο.
Τι γίνεται σε περίπτωση που ο πιστωτής δεν υποβάλει παρατηρήσεις στο σχέδιο ρύθμισης μέσα στις προηγούμενες προθεσμίες;
Θεωρείται ότι αποδέχεται το σχέδιο ρύθμισης.
Πώς παρακολουθούν ο οφειλέτης και οι πιστωτές τη διαδικασία;
Στη γραμματεία του αρμόδιου Ειρηνοδικείου τηρείται φάκελος για τον συγκεκριμένο οφειλέτη στον οποίο έχουν πρόσβαση όλοι οι πιστωτές, και ο οποίος φάκελος ενημερώνεται με όλες τις εξελίξεις.
Σε περίπτωση που προκύπτει ο συμβιβασμός γίνεται η δίκη;
Όχι. Ο Ειρηνοδίκης επικυρώνει τον συμβιβασμό.
Συμφέρει τα μέρη ο συμβιβασμός;
Το κρίνουν ασφαλώς οι ίδιοι. Υπάρχουν όμως σημαντικά κίνητρα να συμβιβαστούν. Για τους οφειλέτες: Μπορούν να επιτύχουν πιο ευέλικτη ρύθμιση, να μειώσουν το κόστος της διαδικασίας, να αποφύγουν τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους της δικαστικής ρύθμισης (μακρόχρονη παραμονή στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ, δημοσιότητα της υπαγωγής σε ρύθμιση, περιορισμοί στην υποβολή νέας αίτησης, παρακολούθηση των περιουσιακών στοιχείων, τήρηση αυξημένων υποχρεώσεων, κ.ά). Για τους πιστωτές: Μπορούν να επιτύχουν εξυπηρέτηση μεγαλύτερου ποσοστού του χρέους, ταχύτερη έναρξη της αποπληρωμής, εξασφαλίσεις από τρίτα πρόσωπα κ.ά.
Πώς γίνεται η δικαστική ρύθμιση των οφειλών σε περίπτωση που αποτύχει ο δικαστικός συμβιβασμός;
Το δικαστήριο ελέγχει κατά τη δικάσιμο που έχει οριστεί τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη ρύθμιση των χρεών και κρίνει ότι δεν επαρκούν τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματά του για την αποπληρωμή των χρεών προχωρά στη ρύθμιση των οφειλών. Ο οφειλέτης αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλλει κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών μέρος του εισοδήματός του στους πιστωτές. Το ύψος των μηνιαίων καταβολών καθορίζεται από το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματά του, τη δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογενείας του.
Αναπροσαρμόζονται οι μηνιαίες καταβολές κατά τη διάρκεια της ρύθμισης;
Το δικαστήριο μπορεί να προβλέπει την αναπροσαρμογή τους με έναν αντικειμενικό δείκτη αναφοράς (π.χ. τιμάριθμο). Μπορεί όμως το δικαστήριο με αίτηση του οφειλέτη ή πιστωτή να διατάξει την αναπροσαρμογή της δόσης σε περίπτωση ιδίως που βελτιωθεί το εισόδημα του οφειλέτη. Η αναπροσαρμογή θα ισχύσει αναδρομικά από το χρόνο υποβολής της αίτησης αναπροσαρμογής.
Τι πρέπει να κάνει ο οφειλέτης αν το εισόδημά του αυξηθεί κατά τη διάρκεια της τετραετούς περιόδου ρύθμισης;
Να το γνωστοποιήσει μέσα σε ένα μήνα στη γραμματεία του δικαστηρίου και στους πιστωτές του, ώστε να ληφθεί υπόψη (συμβιβαστικά ή με απόφαση του δικαστηρίου) για την αναπροσαρμογή της μηνιαίας καταβολής. Αν δεν το κάνει, κινδυνεύει να εκπέσει από τη ρύθμιση και να αναβιώσουν όλα τα χρέη. Ο οφειλέτης δεν επιτρέπεται να αγνοεί τους πιστωτές του και τα συμφέροντά τους. Αν έτσι είναι άνεργος, οφείλει να προσπαθεί να βρει μία κατάλληλη εργασία.
Ποιες είναι οι συνέπειες αν ο οφειλέτης δεν είναι ειλικρινής και συνεπής στις δηλώσεις του;
Ο οφειλέτης έχει την υποχρέωση να υποβάλει ειλικρινή δήλωση για τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματά του και να δηλώνει κατά τη διάρκεια της ρύθμισης όλες τις περιουσιακές μεταβολές που ενδιαφέρουν τους πιστωτές. Αν δεν το κάνει, από δόλο ή βαριά αμέλεια, θα εκπέσει από τη ρύθμιση οφειλών και την απαλλαγή που έχει ήδη αποφασιστεί. Μπορεί μάλιστα να ανακληθεί η απαλλαγή, αν αποδειχθεί η αποσιώπηση ή απόκρυψη εισοδημάτων μετά την περίοδο της τετραετίας. Η ψευδής δήλωση συνεπάγεται εξάλλου και ποινικές ευθύνες.
Τι δυνατότητες έχουν οι πιστωτές να πληροφορούνται τις περιουσιακές μεταβολές του οφειλέτη;
Ο οφειλέτης υποχρεούται καταρχήν να επιτρέπει στους πιστωτές την πρόσβαση σε στοιχεία που απεικονίζουν την οικονομική του κατάσταση και τα τρέχοντα εισοδήματά του. Εξάλλου ο εργοδότης, η αρμόδια υπηρεσία και ο αρμόδιος οικονομικός έφορος είναι υποχρεωμένοι, σύμφωνα με μία προβλεπόμενη συνοπτική διαδικασία, να δίνουν στους πιστωτές κάθε χρήσιμη πληροφορία για την περιουσιακή κατάσταση και τα εισοδήματα του οφειλέτη.
Πόσο καιρό μένουν τα δεδομένα του οφειλέτη για τη ρύθμιση στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ;
Η αίτηση ρύθμισης καταχωρείται στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ και η υπαγωγή του οφειλέτη στη διαδικασία ρύθμισης των χρεών καταχωρείται στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ, μέχρι πέντε χρόνια μετά την απαλλαγή του από τα χρέη.
Προβλέπεται κάποια άλλη διαδικασία δημοσιοποίησης για την αίτηση και υπαγωγή σε ρύθμιση χρεών με απαλλαγή;
Στη γραμματεία κάθε Ειρηνοδικείου, και στο Ειρηνοδικείο Αθηνών για όλη τη χώρα, τηρείται αλφαβητικό αρχείο των προσώπων που έχουν υποβάλει την αίτηση ρύθμιση χρεών με απαλλαγή. Τα ονόματα διαγράφονται από το αρχείο ένα έτος μετά την απόρριψη ή την επέλευση της απαλλαγής από τα χρέη.
Από πότε θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για ρύθμιση των οφειλών τους με απαλλαγή σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου οι οφειλέτες;
Αιτήσεις θα μπορούν να υποβληθούν μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αυτό προκειμένου να οργανωθούν τα Ειρηνοδικεία για την αποδοχή των αιτήσεων και την κατάλληλη γραμματειακή εξυπηρέτηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Στο διάστημα αυτό θα τρέχουν οι διαδικασίες του εξώδικου συμβιβασμού, στο ίδιο διάστημα απαγορεύεται να γίνει πλειστηριασμός ακινήτου που χρησιμεύει ως μοναδική κατοικία του οφειλέτη.
Τι σημαίνει ευνοϊκό επιτόκιο (άρθρο 9 παρ.2 εδάφιο 4);
Ρυθμίζεται στην ίδια παράγραφο. Θα εφαρμοστεί το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, όπως προκύπτει από το μηνιαίο στατιστικό δελτίο που έχει εκδοθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος για τον τελευταίο μήνα, για τον οποίο υφίσταται μέτρηση, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ.
Γιατί 5 χρόνια στον Τειρεσία;
Στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ οφειλές για χρέη που έχουν εξοφληθεί, για τα οποία έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωμής, μένουν έτσι κι αλλιώς τρία χρόνια. Το γεγονός της πτώχευσης και απαλλαγής από τα χρέη είναι ακόμη πιο σημαντικό και δικαιολογείται να μένει δύο χρόνια περισσότερο. Με το συμβιβασμό δεν εκδίδεται δικαστική απόφαση και μπορεί να εξέλθει νωρίτερα από τον ΤΕΙΡΕΣΙΑ.
Τι συμβαίνει με τους εγγυητές, ισχύει και για αυτούς το ίδιο (μόνιμη αποδεδειγμένη ανικανότητα εξόφλησης οφειλών);
Ισχύει πράγματι το ίδιο. Οι εγγυητές πρέπει να κάνουν οι ίδιοι αίτηση και να διαπιστωθεί και για αυτούς μόνιμη αδυναμία. Οι εγγυητές εμπορικών χρεών, μπορούν να υπαχθούν στη ρύθμιση (όπως λ.χ. συμβαίνει με τους μετόχους μίας ΑΕ ή ΕΠΕ) αν δεν είναι οι ίδιοι έμποροι. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι, διαχειριστές κεφαλαιουχικών εταιρειών δεν θεωρούνται εξάλλου έμποροι. Η
Πώς γίνεται να πληρώνουν επί 6 μήνες τις ενήμερες οφειλές για στεγαστικά δάνεια αφού δεν μπορούν να πληρώσουν τις παρελθούσες δόσεις;
Ας μη ξεχνάμε ότι παγώνουν όλες οι άλλες οφειλές. Εκεί δηλαδή που εξυπηρετούσε ή θα έπρεπε να εξυπηρετεί περισσότερα χρέη, πλέον για αυτό το χρονικό διάστημα θα δίνει μόνο τη δόση του στεγαστικού δανείου. Δεν θα πληρώνει ούτε τα καταναλωτικά, ούτε άλλα δάνεια που έχουν υποθήκες, ούτε οφειλές προς τρίτους. Εξάλλου, αυτό ισχύει για ένα μικρό χρονικό διάστημα (6-8 μήνες). Επίσης, η πληρωμή δεν είναι προϋπόθεση για να ρυθμιστεί το στεγαστικό δάνειο αλλά για την αναστολή των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τι μπορούν να κάνουν όταν οι δικηγόροι των πιστωτών με αιτήσεις τους ή άλλα ένδικα μέσα για να μην εκδίδονται οι αποφάσεις ή να μην εφαρμόζονται;
Καταρχήν, η απόφαση που εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο είναι εκτελεστή σε κάθε περίπτωση. Ακόμη δηλαδή και αν οι πιστωτές ασκήσουν έφεση. Έχουμε προβλέψει προθεσμίες για την έκδοση των αποφάσεων και την υποχρέωση του δικαστή να εκδίδει κατά προτεραιότητα αυτές τις αποφάσεις.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Παρασκευή 30 Ιουλίου 2010
ΚΤΕΟ και στο σπίτι μου , μια απίθανη ιδέα !
Η Τίνα Μπιρμπίλη αποφάσισε να αποκτήσει το σπίτι μου ένα πιστοποιητικό περιβαντολογικών φρονημάτων , το όποιο νταβατζηλίκι θα πληρώνω , εφόσον θέλω ή να το νοικιάσω , να το πουλήσω ή να το μεταβιβάσω στα παιδιά μου !
Μπορεί κάποιος κατηγορήσει το ΠΑΣΟΚ , για πολλά δεινά που έχει ή νομίζει ότι έχει υποστεί , αλλά σίγουρα κάνεις δεν μπορεί να το κατηγορήσει για έλλειψη φαντασίας . Οι άνθρωποι του Γιώργου Παπανδρέου σίγουρα μπορούν και θέλουν να με αρμέξουν με κάθε δυνατό τρόπο . Μέχρι τέλους …αφού στη λίστα με αυξήσεις του ΦΠΑ , της μεγάλης κλίμακας 23% περιλαμβάνονται ακόμη τα λουλούδια, τα στεφάνια και υπηρεσίες κηδειών... ζωή σε λόγου μας.
Μπορεί κάποιος κατηγορήσει το ΠΑΣΟΚ , για πολλά δεινά που έχει ή νομίζει ότι έχει υποστεί , αλλά σίγουρα κάνεις δεν μπορεί να το κατηγορήσει για έλλειψη φαντασίας . Οι άνθρωποι του Γιώργου Παπανδρέου σίγουρα μπορούν και θέλουν να με αρμέξουν με κάθε δυνατό τρόπο . Μέχρι τέλους …αφού στη λίστα με αυξήσεις του ΦΠΑ , της μεγάλης κλίμακας 23% περιλαμβάνονται ακόμη τα λουλούδια, τα στεφάνια και υπηρεσίες κηδειών... ζωή σε λόγου μας.
ΣΤΗΝΕΙ ΚΑΛΠΕΣ ΤΟ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΗΜΑΡΧΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΛΑΒΟΥΝ ΤΟ ΧΡΙΣΜΑ
ΙΔΟΥ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ :
Αγαπητές συντρόφισσες, αγαπητοί σύντροφοι,
Σύμφωνα με το άρθρο 51 του καταστατικού «Ανάδειξη Υποψηφίων Δημάρχων» και την απόφαση της Επιτροπής Ανάδειξης Υποψηφίων (Ε.Α.Υ.), θα διεξαχθούν προκριματικές εκλογές σε Δήμους.
Στις προκριματικές εκλογές ψηφίζουν όλοι όσοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του κάθε Δήμου και όχι μόνο τα μέλη και οι φίλοι του ΠΑΣΟΚ.
Οι προκριματικές εκλογές θα διεξαχθούν στους Δήμους στις ημερομηνίες που θα ανακοινώνονται από την Ε.Α.Υ.
1. Υποψηφιότητες
α) Όλες οι υποψηφιότητες υποβάλλονται εγγράφως έως και 5 ημέρες μετά την ανακοίνωση των προκριματικών εκλογών.
β) Υποψήφιοι μπορεί να είναι, όσοι έχουν ήδη υποβάλλει υποψηφιότητα και έχουν συμμετάσχει στις μέχρι τώρα διαδικασίες αξιολόγησης.
γ) Η τελική απόφαση και η ανακήρυξη των υποψηφίων γίνεται από την Επιτροπή Ανάδειξης Υποψηφίων.
δ) Ισχύουν τα ασυμβίβαστα που προβλέπονται από το Καταστατικό και τους Κανονισμούς.
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΟΛΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΣΟΥΝ ΟΤΙ ΤΑ ΝΕΑ ΜΕΤΡΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΧΡΕΟΚΟΠΉΣΕΙ Η ΧΩΡΑ ΜΟΥ.ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΟΜΩΣ ΚΟΝΤΕΥΟΥΝ ΝΑ ΧΡΕΟΚΟΉΣΟΥΝ ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ.ΚΑΙ ΕΡΩΤΩ.ΑΝ ΜΠΩ ΕΓΩ ΦΥΛΑΚΗ ΓΙΑ ΧΡΕΗ,ΜΟΥ ΚΑΤΑΣΧΕΣΟΥΝ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΜΟΥ,ΠΕΙΝΑΣΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ,ΤΙ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΕΙ Η ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΝΟΙΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΜΕΝΑ?Η ΔΙΚΙΑ ΜΟΥ ΜΑΝΑ ΠΕΘΑΝΕ ΚΑΜΙΑ ΝΑ ΜΗ ΜΕΙΝΕΙ.
Πέμπτη, 29 Ιουλίου 2010
Οι δημοπρατήσεις των έργων της ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ να γίνουν από τη νέα Δημοτική Αρχή
Ανοικτή επιστολήτου
Αντωνίου Δ. Μάντζιου
Υποψηφίου Δημάρχου Κατερίνης
της Πρωτοβουλίας Πολιτών
για την Αλλαγή στο Δήμο Κατερίνης
Προς- Δήμαρχο Κορινού
- Δ.Σ. της Δημοτικής Επιχείρησης «ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ»
Κοινοποίηση:
- Υποψηφίους δημάρχους του Δήμου Κατερίνης
- Προς τις εργοληπτικές εταιρείες.
- Κάθε αρμόδια εποπτεύουσα ή άλλη αρχή
Κύριοι
Σας καλούμε να μην προχωρήσετε στην αναγγελθείσα δημοπράτηση των έργων οδοποιίας στον οικισμό «ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ» στις 3 / 8 /2010 και των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης στις 28/9/2010 για τους εξής λόγους:
1. Η Δημοτική Επιχείρηση ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ δεν έχει στο ταμείο της τα αντίστοιχα χρήματα ( ούτε προβλέπονται άλλωστε στον προϋπολογισμό της) ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός μόνο για τα έργα οδοποιίας ανέρχεται στα 10,6 εκατομμύρια ευρώ και στο ταμείο της σήμερα δεν έχει ούτε 3 εκατομμύρια ευρώ.
2. Δεν προβλέπεται σε καμιά περίπτωση να εισρεύσουν άμεσα τα αναγκαία χρήματα στα ταμεία της ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ μιας και η οικονομική κρίση η οποία διατρέχει την Ελληνική Οικονομία έχει σαν συνέπεια να μην μπορούν οι δικαιούχοι των οικοπέδων να καταβάλλουν τις οφειλόμενες δόσεις μέχρι τέλους του έτους και δεν μπορούν ούτε με δάνεια από τις Τράπεζες ούτε από άλλες πηγές να αντεπεξέλθουν σε αυτές τις υποχρεώσεις τους.
3. Επειδή οι δικαιούχοι αδυνατούν να εξοφλήσουν μέχρι τέλους του έτους, ο συνδυασμός μας Πρωτοβουλία των Πολιτών για την Αλλαγή στο Δήμο της Κατερίνης προτείνει την παράταση της περιόδου εξόφλησης που θα την κάνουμε και πράξη ως δημοτική αρχή, ενώ τυχόν απώλεια του δικαιώματος στους δικαιούχους αν ακολουθηθεί ο δρόμος που προτείνει η νυν δημοτική αρχή, θα δημιουργήσει έριδες αν όχι εμπόλεμη κατάσταση στον Κορινό και δικαστικές διενέξεις οι οποίες θα θέσουν εν αμφιβόλω όλο το έργο.
4. Θεωρούμε ότι εν όψει, της επερχόμενης λήξης της θητείας της νυν δημοτικής αρχής, της αναδιοργάνωσης των δήμων αλλά και των δημοτικών επιχειρήσεων μέσω του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ», του μεγέθους του έργου, της αμφισβήτησης της διαδικασίας από την μειοψηφία της Δημοτικής Επιχείρησης και της πλειοψηφίας των δημοτών, καθίσταται αντιδεοντολογική η βιασύνη της δημοπράτησης των έργων και της υπογραφής τω σχετικών συμβάσεων.
5. Άλλωστε δεν υπάρχει η δικαιολογία της δημοπράτησης των έργων και της υπογραφής των σχετικών συμβάσεων για να ξεκινήσουν γρήγορα τα έργα, δεδομένου ότι στην περιοχή δεν μπορούν να γίνουν έργα την φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο αφού πλημμυρίζει μετά από κάθε βροχή.
6.Έχουμε πικρή πείρα από συναφθείσα ανάλογη προεκλογική δημοπράτηση των έργων οδοποιίας από την τότε Κοινότητα Κορινού της οποίας η σύμβαση απεδείχθη λεόντειος και σε βάρος των συμφερόντων της τότε Κοινότητας Κορινού και κατέπεσε και στο Σ.τ.Ε. μετά από πολυετή δικαστικό αγώνα που διεξάγαμε προσωπικά και παρ΄ όλα αυτά ακόμα και σήμερα μας ταλαιπωρεί και αμφισβητείται.
7. Η αναβολή της δημοπράτησης των έργων για τη νέα Δημοτική Αρχή του διευρυμένου Δήμου Κατερίνης θα μπορούσε να συνδυαστεί με την διεκδίκηση ένταξης έργων στο ΕΣΠΑ δεδομένου ότι ούτε χρήματα υπάρχουν ούτε θα μπορέσουν να υπάρξουν από τους δικαιούχους στο άμεσα μέλλον.
8. Σε κάθε περίπτωση λόγοι δεοντολογίας, καλής πίστης και χρηστής διοίκησης επιβάλλουν σε όλα τα μέρη την αναβολή της δημοπράτησης των έργων με το επί πλέον επιχείρημα ότι η νυν δημοτική αρχή δεν μπορεί να δεσμεύσει με σημερινές τις πράξεις τις πολιτικές που θα ακολουθήσει η νέα δημοτική αρχή πόσο μάλλον να ξεκινήσει έργα κατά την κρίση της χωρίς διασφάλιση των αντίστοιχων πόρων, επιρρίπτοντας το βάρος της αναζήτησής τους στη νέα διοίκηση του δήμου δεσμεύοντάς της μάλιστα με συμβάσεις που θα έχει τώρα συνάψει. Πόσο μάλλον όταν η Δημοτική Αρχή έχει απολέσει προ πολλού την πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο, με τρωμένη την αξιοπιστία της εκ του γεγονότος ότι άφησε ανεκτέλεστο το πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ, χρήματα που υπήρχαν και χάθηκαν με υπαιτιότητά της.
Ως εκ τούτου καλούμε, τους υποψηφίους δημάρχους να πάρουν θέση και να συνδράμουν για την προστασία των συμφερόντων των κατοίκων του Κορινού και όλου του νέου Δήμο Κατερίνης, τις ελεγκτικές εποπτεύουσες αρχές για ενέργειες της αρμοδιότητάς τους και τις εργολήπτριες εταιρείες να συνεκτιμήσουν τα ανωτέρω και να μην δεσμεύσουν με τη συμμετοχή τους και με συμβάσεις τη νέα Δημοτική μας Αρχή.
Κατερίνης 29 / 7 / 2010
Αντώνης Δ. Μάντζιος
Υποψήφιος Δήμαρχος Κατερίνης
- Παραμένει χωρίς καύσιμα η χώρα
- Συνεχίζουν την απεργία οι ιδιοκτήτες φορτηγών και βυτιοφόρων
- Τη συνέχιση της απεργίας τους αποφάσισαν οι ιδιοκτήτες φορτηγών και βυτιοφόρων την Παρασκευή, απορρίπτοντας τις προτάσεις της κυβέρνησης, ενώ ισχύει ήδη η πολιτική επιστράτευση. «Δεν ήρθαμε εδώ για να κάνουμε μνημόσυνο για τις άδειές μας» δήλωσε εν μέσω έντονων επιδοκιμασιών από τους οδηγούς ο Γ.Τζωρτζάτος μετά τη συνέλευση των ιδιοκτητών στην Αθήνα. Κατόπιν τούτων, έκτακτη σύσκεψη πραγματοποιείται στο υπουργείο Υποδομών για την εφαρμογή της επίταξης.
ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ
Ελλάδα
15/07/2010
Αναδιάρθρωση χρέους : Οι απόψεις των ειδικών
Οι απόψεις των ειδικών για την αναδιάρθρωση του χρέους
Το in.gr απευθύνθηκε σε 3 ακαδημαϊκούς ζητώντας του να καταθέσουν τις απόψεις τους σχετικά με την αναδιάρθρωση του χρέους.
Άκαιρη η συζήτηση για την αναδιάρθρωση
«Όσον αφορά την εκτίμηση» επισημαίνει ο κ. Σταύρος Β. Θωμαδάκης, καθηγητής Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστήμιου Αθηνών και πρώην πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς «για την ανάγκη αναδιαπραγμάτευσης του ελληνικού χρέους τώρα, εγώ δεν τη συμμερίζομαι καθόλου. Θεωρώ ότι εκπορεύεται από μία κακή και ατελή εκτίμηση των περιστάσεων και επιπλέον τροφοδοτεί προσδοκίες και συμπεριφορές που μπορεί να οδηγήσουν την Ελλάδα σε επικίνδυνα μονοπάτια. Αν, υποθετικά μιλώντας, η Ελλάδα προχωρούσε σε μια μονομερή αναδιάρθρωση χρέους, θα αποκοβόταν από τις αγορές με ορατό κίνδυνο μάλιστα να ανασταλεί η χρηματοδότηση από το πακέτο στήριξης. Αυτό θα μεταφραζόταν σε φοβερή εσωτερική κρίση, ασύγκριτα μεγαλύτερη από αυτά που τώρα βιώνουμε. Αν πάλι, προχωρούσε σε διαπραγμάτευση με τους ιδιώτες δανειστές θα ήταν σε απίστευτα αδύναμη θέση λόγω της χαμένης αξιοπιστίας και καθώς δεν έχει αποδείξει ακόμα ότι έχει την δυνατότητα και την πυγμή να διορθώσει τα δημοσιονομικά της. Η άποψη μου είναι λοιπόν ότι αυτή η συζήτηση είναι εντελώς άκαιρη. Ξέρετε, η δημόσια συζήτηση εισπράττεται από τον κόσμο με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο από ότι την κάνουμε εμείς. Εγώ εκθέτω την άποψη μου, με τις αμφιβολίες μου, τις επιφυλάξεις και τις παρατηρήσεις μου, αλλά ο αναγνώστης θα μείνει στην φράση ότι θα γίνει αναδιάρθρωση χρέους και θα πάει στις τράπεζες να πάρει τα λεφτά του τώρα. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι η κρίση των αγορών και του δημόσιου χρέους έχει ένα τεράστιο επικοινωνιακό υπόβαθρο. Αυτή την στιγμή Ελλάδα αλλά και η Ευρώπη βρίσκεται στο στόχαστρο μιας πολύ αρνητικής επικοινωνιακής χιονοστιβάδας, όπου η όποια κίνηση είχε αρνητικό αντίκτυπο. Και ο αντίκτυπος έχει αποτελέσματα γιατί επενεργεί στις φοβίες και τις ατομικές συμπεριφορές.
Πολλοί οικονομολόγοι εστιάζουν στους αριθμούς και διατυπώνουν το συμπέρασμα ότι το ελληνικό χρέος από το 115% του ΑΕΠ θα οδηγηθεί στο150% και θα οδηγήσει σε οικονομικό στραγγαλισμό. Άρα θα πρέπει για αυτό το λόγο να κάνουμε αναδιάρθρωση τώρα. Θα πρέπει βέβαια να επισημάνουμε όμως ότι με τα σημερινά δεδομένα στο μεσοδιάστημα της τριετίας η χώρα θα εξυπηρετεί τα χρέη αλλά και τα ελλείμματα της. Δεν πρέπει καθόλου να ξεχάσουμε ότι επί του παρόντος κινούμαστε σε ένα περιβάλλον τεράστιας καχυποψίας των τραπεζιτών και των επενδυτών για τους κρατικούς τίτλους χρέους. Αυτό είναι και το παράδοξο της εποχής μας, καθώς η διάσωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος προκάλεσε την αύξηση του δημοσίου χρέους παγκοσμίως και τώρα οι ιδιωτικοί φορείς του χρηματοοικονομικού τομέα που διασώθηκε δείχνουν να εγκαλούν τα κράτη διότι έχουν μεγάλο χρέος! Η χρονική συγκυρία είναι λοιπόν πολύ ακατάλληλη γιατί η Ελλάδα βρίσκεται εκτός αγοράς, οι αγορές διακατέχονται από καχυποψία και αστάθεια και οι ιδιώτες δανειστές της Ελλάδας είναι διάχυτοι σε όλο τον κόσμο.
Η Ελλάδα αυτή την στιγμή υλοποιεί ένα πρόγραμμα που είναι φιλόδοξο και δύσκολο. Δεν υφίσταται όμως την πίεση των αγορών και στόχος είναι να έχει χρόνο να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα και να βγει μια θετική εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Η Ελλάδα αν λοιπόν κάποτε επιχειρήσει μια αναδιαπραγμάτευση του χρέους της θα πρέπει να το πράξει από την καλύτερη δυνατή θέση, όταν το πρόγραμμα θα έχει δώσει αποτελέσματα Επιπλέον, η όποια μελλοντική αναδιαπραγμάτευση θα πρέπει να επιδιωχθεί υπό μία απαραίτητη συνθήκη: να μην υποχρεωθεί η Ελλάδα να εξέλθει από την Ευρωζώνη.
Απορρίπτω εντελώς τον τρόπο της μονομερούς χρεοκοπίας. Σε μια υποθετική περίπτωση κήρυξης στάσης πληρωμών η κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας θα γινόταν πολύ χειρότερη καθώς το έλλειμμα θα έπρεπε να διορθωθεί βίαια σε μηδενικό χρόνο, η ύφεση θα ήταν κατακόρυφη αλλά επίσης θα προκύπτανε χαώδεις καταστάσεις. Ένα δημόσιο που δεν πληρώνει σημαίνει αποδιάρθρωση του ιστού της οικονομίας και της κοινωνίας. Ακόμη και με τις σημερινές συνθήκες η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλει η κυβέρνηση αλλά και όλοι μας θα πρέπει να εστιάζεται στο να μη διαλυθεί ο ιστός της οικονομίας. Το κόστος αυτής της διάλυσης είναι μακροχρόνιο γιατί δεν σου επιτρέπει να ανακάμψεις. Αυτό το κόστος που είναι μικροοικονομικό κόστος δεν το μετράνε πολλοί φίλοι μου που σκέπτονται μόνον μακροοικονομικά. Είναι πρόταση χωρίς λογική αφού θα πλήξει περισσότερο την Ελλάδα παρά τους δανειστές της. Από την άλλη πλευρά, η αναδιάρθρωση χρέους μέσα από τις διαδικασίες της αγοράς είναι αδύνατη υπό τις σημερινές συνθήκες, όπου η Ελλάδα είναι εκτός αγοράς ούτως ή άλλως. Η τρίτη λύση είναι να προχωρήσουμε σε κάποιου είδους διαπραγμάτευση με τους πιστωτές μας. Σε αυτή τη λύση μπορεί να καταλήξουμε κάποια στιγμή στο μέλλον. Προϋπόθεση όμως για να γίνει αυτό είναι η ανάκτηση της αξιοπιστίας μας και η δυνατότητα επιλογής του χρόνου και του πλαισίου. Σήμερα αυτά είναι ανέφικτα. Νομίζω ότι προς το παρόν η Ελλάδα είναι σε πολύ αδύναμη θέση. Επομένως αυτή την στιγμή μια κίνηση αναδιάρθρωσης χρέους θα γίνει υπό πολύ δυσμενείς για την ίδια όρους, δυσμενέστερους από όσους τώρα έχουν επιβληθεί.
Τέλος, δύο είναι τουλάχιστον τα σενάρια για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το πρώτο αφορά την επιδείνωση της κρίσης, οπότε θα τεθεί ένα θέμα αναδιαπραγμάτευσης χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στο πλαίσιο αυτό θα κινηθεί φυσικά και η Ελλάδα. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει ότι ο ευρωπαϊκός οικονομικός πυρήνας θα αρχίσει να εμφανίζει σοβαρή μεγέθυνση, ένα σενάριο συμβατό με τη χαμηλή ισοτιμία του ευρώ που ευνοεί τις εξαγωγές και άλλους οικονομικούς τομείς. Η εξέλιξη αυτή θα έχει θετικές επιπτώσεις στην Ελλάδα, με άνοδο του τουρισμού, της ναυτιλίας, των εξαγωγικών επιχειρήσεων, ακόμη και της γεωργίας. Δεν είναι πρώτη φορά που η Ελλάδα περνάει κρίση, σήμερα μπορεί να είναι τραγικές οι συνθήκες αλλά δημοσιονομικές και εσωτερικές κρίσεις έχουμε βιώσει πολλές στο παρελθόν. Τελικά η εξωτερική συγκυρία υποστήριξε την έξοδο από τις κρίσεις αλλά βέβαια η εσωτερική μεταρρύθμιση βελτιώνει πάντα το ευνοϊκό αποτέλεσμα της εξωτερικής συγκυρίας.»
Αναδιάρθρωση με αναδιανομή πλούτου
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε» , εξηγεί ο κ. Σπύρος Λαπατσιώρας, διδάσκων Πολιτική Οικονομία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης «ότι η οικονομική κρίση στη δίνη της οποίας βρίσκεται η χώρα μας, είναι αποτέλεσμα της παγκόσμιας κρίσης του 2008. Πρέπει εδώ να επισημάνουμε το παράδοξο της κατάστασης: το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα διασώθηκε με χρήματα των κυβερνήσεων, δηλαδή με την αύξηση του χρέους και των ελλειμμάτων των κρατών, αλλά το ίδιο εγκαλεί και «τιμωρεί» τις χώρες επειδή αυξήθηκε αναγκαία για την αντιμετώπιση της κρίσης το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα τους. Αυτό το παράδοξο οφείλεται πρώτον, στην επιλογή διατήρησης και αναστήλωσης του συστήματος διεθνούς χρηματοδότησης κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών - έστω και με τις όποιες επιμέρους διορθωτικές κινήσεις που συζητούνται σε επίπεδο G-20 – με τους ίδιους όρους που ίσχυαν πριν από την κρίση. Για παράδειγμα θα μπορούσε να αναγνωριστεί η χρηματοδότηση ως δημόσιο αγαθό, το οποίο αδυνατεί να εξυπηρετήσει «κανονικά» η αγοραία οργάνωση του συστήματος και να υπάρξουν μορφές συλλογικά οργανωμένης χρηματοδότησης τόσο των κρατών, όσο και των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, γενικά των κοινωνικών αναγκών. Δεύτερον στις πολιτικές μείωσης των ελλειμμάτων που εντείνουν την ύφεση που ακολουθούν οι κυβερνήσεις της Ε.Ε.
Το γεγονός, λοιπόν, που λαμβάνουν σήμερα υπόψη τους οι «αγορές» είναι τα στοιχεία που παρουσιάζουν αναλυτές για την πορεία του δημόσιου χρέους τα επόμενα 30 χρόνια. Η τάση είναι ότι στο μέλλον θα υπάρξει αυξητική πορεία του δημοσίου χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Τόσο η σταθερότητα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος όσο και οι ανάγκες των κοινωνιών για απασχόληση και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής θέτουν το ζήτημα πολιτικών οι οποίες σε βάθος χρόνου θα οδηγήσουν σε αντιστροφή αυτής της τάσης. Θεωρητικά οι τρόποι που θα μπορούσε να επιτευχθεί μείωση των χρεών είναι οι ακόλουθοι:
• Η άνοδος του ΑΕΠ ,που βελτιώνει το λόγο ΑΕΠ /δημόσιο χρέος και σημαίνει περισσότερα εισοδήματα άρα μεγαλύτερες δυνατότητες εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων. Ωστόσο, σε παγκόσμιο επίπεδο δεν προβλέπονται ισχυροί ρυθμοί μεγέθυνσης της οικονομίας. Αντίθετα επικρατεί αβεβαιότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και ως κύρια τάση προεξοφλούνται αναιμικοί ρυθμοί μεγέθυνσης.
• Ενίσχυση των δημοσίων εσόδων έναντι των δημοσίων δαπανών. Αυτό μπορεί να συμβεί με δύο τρόπους. Πρώτος, με προγράμματα τα οποία στοχεύουν στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους, όπως αυτά που ακολουθούνται στη χώρα μας και συνολικά στην Ευρώπη. Τα προγράμματα αυτά μπορεί να περιορίζουν τις δημόσιες δαπάνες, έχουν όμως και αρνητική επίπτωση στα δημόσια έσοδα, πέραν του κοινωνικά άδικου χαρακτήρα τους και της κατάργησης κοινωνικών κεκτημένων δεκαετιών. Δεύτερος, με προγράμματα τα οποία στοχεύουν στους κεφαλαιούχους. Κατάλληλη φορολόγηση των πλουσίων και των επιχειρήσεων, οδηγεί στην ικανοποίηση του δίκαιου αιτήματος αναδιανομής του πλούτου αλλά και σε αύξηση των δημοσίων εσόδων.
• Ο πληθωρισμός Αν και μέχρι σήμερα η επικρατούσα οικονομική αντίληψη καθιστούσε δημοφιλή τον χαμηλό πληθωρισμό, ένας μέτριος πληθωρισμός βοηθάει στη μείωση του δημόσιου χρέους, καθώς «ροκανίζει» τις τιμές των ομολόγων.
• Η αναδιάρθρωση του χρέους. Εφόσον οι προαναφερόμενοι τρόποι δεν βρίσκουν εύφορο έδαφος στην παγκόσμια οικονομία, πλην των προγραμμάτων που στοχεύουν στην ανατροπή κοινωνικών κατακτήσεων των μισθωτών, η λύση της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους αποκτά ειδικό βάρος στις συζητήσεις για τις πολιτικές αντιμετώπισης της παγκόσμιας κρίσης.Υπήρξε, μάλιστα, πριν από αρκετές εβδομάδες μια έκθεση της Deutsche Bank που εκτιμούσε ότι στην περίπτωση της Ελλάδας μια παραγραφή χρέους της τάξης του 50% θα μπορούσε να είναι ανεκτή, χωρίς να δημιουργεί βλάβη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αυτή η συζήτηση γίνεται επειδή το χρηματοπιστωτικό σύστημα μελετώντας το οικονομικό περιβάλλον εκτιμά ότι η πορεία των κρατικών χρεών θα είναι ανοδική, ενώ την ίδια πορεία θα ακολουθήσουν και τα επιτόκια. Εκτιμάται επομένως ότι οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να προχωρήσουν στην υιοθέτηση πολιτικών για την διαχείριση του χρέους τους. Ποιός θα είναι ο τρόπος; είναι θέμα πολιτικής επιλογής. Ωστόσο οι εκτιμήσεις τους έχουν ένα λογικό έρεισμα, καθώς πρεσβεύουν ότι η απουσία ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης χρέους μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερους κινδύνους απώλειας κεφαλαίων για τους συμμετέχοντες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα από ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης.
Το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους συζητείται αρκετά έντονα το τελευταίο διάστημα, ενώ υπήρξαν πολλά σενάρια όπως η έξοδος από την ευρωζώνη, ή η υιοθέτηση νομισμάτων δύο ταχυτήτων. Την ίδια περίοδο διαμορφώνεται και μια ηγεμονική αντίληψη για την διαχείριση της κρίσης στη Ε.Ε. Αν στην Ε.Ε. είχαμε κάποιους «κανονικούς» ρυθμούς μεγέθυνσης, οι χώρες θα είχαν την δυνατότητα να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα ελλείμματά τους αλλά και το χρέος τους.
Οι πολιτικές όμως λιτότητας - κατ’ ευφημισμό «λιτότητας», εφόσον στην πραγματικότητα πρόκειται για πολιτικές ακύρωσης κοινωνικών και οικονομικών δικαιωμάτων των εργαζομένων - που έχουν υιοθετηθεί από τις ευρωπαϊκές χώρες δεν επιτρέπουν να φύγει από το κάδρο το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του χρέους, το οποίο απαιτεί να λάβει χώρα σε ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η μερική «λύση» που δόθηκε τα αδιέξοδα των ευρωπαϊκών πολιτικών να μπορεί να αγοράζει ομόλογα η ΕΚΤ στοχεύει στη διέξοδο που υπαγορεύει η «λογική της κατάστασης»: να αναληφθεί το βάρος συλλογικά, επομένως να υπάρξει κοινό ευρωπαϊκό σύστημα δανεισμού. Η αναδιάρθρωση χρέους ακολουθεί την ίδια ρότα. Αν υποθέσουμε ότι για τα ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ μειωθεί η αξία τους τίθεται με μεγαλύτερη πίεση οργάνωσης συλλογικής συντονισμένης παρέμβασης στην κατεύθυνση χρηματοδότησης κάθε χώρας της Ευρωζώνης με κοινό τρόπο και απελευθέρωσης της λειτουργίας της χρηματοδότησης της οικονομίας από τα δεσμά των αγορών και της μυωπικής ορθολογικότητας που τις διακρίνει, δηλαδή οργάνωση συστημάτων δημόσιου δανεισμού.
Παρά το ότι η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από τη στόχευση στο δημόσιο χρέος, θα πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη και το ιδιωτικό χρέος, το χρέος των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, εφόσον για παράδειγμα στην Ισπανία τα σημαντικά προβλήματα των τραπεζών που έθεσαν σε έμπρακτη δοκιμασία το Ευρώ τις προηγούμενες βδομάδες προέρχονταν από το ιδιωτικό χρέος που είναι πολύ υψηλό σε σχέση με το δημόσιο. Φυσικά ο βασικός λόγος είναι ότι η εστίαση μόνο στο δημόσιο χρέος αποκρύπτει από τη συζήτηση το όλον των συνεπειών της κρίσης του 2008, συζήτηση η οποία εν τέλει έχει ως πυρήνα το ζήτημα ποιοι θα πληρώσουν τις ζημιές. Επιπλέον, σχηματικά μιλώντας, οι λαοί χρηματοδότησαν τις ζημιές των τραπεζών τίθεται λοιπόν ένα ζήτημα δικαίου , οι τράπεζες να αναλάβουν ένα μέρος της κρίσης που δημιούργησαν οι ίδιες και οι οποίες χρηματοδοτηθήκαν ώστε να μην κλείσουν. Την αναδιάρθρωση λοιπόν τη συζητάμε ως ένα μηχανισμό, μια προϋπόθεση για να αναπτυχθούν οι λαοί των χωρών, για να έχουν εισοδήματα και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής, ως προϋπόθεση να σωθούν οι κοινωνίες και όχι οι αγορές. Οι αναλυτές του ΟΗΕεπεσήμαναν μάλιστα σε πρόσφατη έκθεση τους ότι η χρηματοπιστωτική κρίση προήλθε από τη μεγάλη ανισοκατανομή πλούτου παγκοσμίως και συνεχώς αυξανόμενη τις τελευταίες δύο δεκαετίες, τόσο μεταξύ των χωρών όσο και στο εσωτερικό τους. Επομένως η αναδιανομή του πλούτου από τις επιχειρήσεις στους εργαζόμενους , από τους πλούσιους στους φτωχούς και από τις πλούσιες χώρες στις φτωχότερες, αποτελεί όρο και για να μη γεννηθεί παρόμοια κρίση, και για να υπάρξει άλλο πρότυπο ανάπτυξης των κοινωνιών αλλά και για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης.»
Πρόταση για ευρωπαϊκή αναδιάρθρωση χρέους
«Το πρόβλημα της Ευρώπης», επισημαίνει ο κ. Γιάνης Βαρουφάκης, καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, «δεν είναι το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα. Το πρόβλημα αποτελείται από τρία μέρη ίσης σημασίας: (α) το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα, (β) την δεινή κατάσταση των τραπεζών (που κουβαλούν στα έγκατά τους αμαρτίες του παρελθόντος από τις οποίες δεν έχουν 'καθαριστεί'), και (γ) την χαμηλή ή αρνητική ανάπτυξη. Είναι τεράστιο λάθος να διαχωρίζονται και να στεγανοποιούνται αυτά τα τρία μέρη του προβλήματος.
Μια μεγάλη μακρο-οικονομία σαν αυτή της Ευρώπης δε λειτουργεί σαν μια επιχείρηση. Μία επιχείρηση, αν σε περίοδο κρίσης μπορεί να μειώσει τα κόστη της κατά 30%, χωρίς να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των προϊόντων της, έχει λόγο να το κάνει άμεσα - χωρίς τον φόβο ότι παράλληλα με τα κόστη θα μειωθεί ο τζίρος. Ένας δημόσιος τομέας μιας μεγάλης μακρο-οικονομίας δεν έχει αυτή την πολυτέλεια. Αν εν μέσω κρίσης μειώσει τις δαπάνες του κατά 30% είναι σίγουρο ότι θα επιταχύνει την κρίση. Αν οι οικονομολόγοι έχουμε μάθει κάτι από το 1929, αλλά και από τις υπόλοιπες κρίσεις (π.χ. 1979-1983 στην Βρετανία της κας Θάτσερ) , είναι ακριβώς αυτό: Ασφυκτική περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, η οποία μάλιστα ξεκινά με την μείωση ελάχιστων μισθών και συντάξεων (και όχι με την καύση του 'λίπους' της κοινωνίας που εντοπίζεται στα βόρεια προάστια και όχι στις δυτικές συνοικίες των Αθηνών) οδηγούν στην συρρίκνωση της ικανότητας της οικονομίας να παράγει τον πλούτο που χρειάζεται για να αποπληρωθεί το χρέος και, συνεπώς, αύξηση του ίδιου του χρέους.
Όσο για τα επί μέρους μέτρα, όταν αυξάνεται ο ΦΠΑ την ώρα που μειώνονται τα εισοδήματα και οι τζίροι των μικρομεσαίων, ένα κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας κατευθύνεται στην παραοικονομία, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η φορολογική βάση. Αν θέλαμε να αυξήσουμε τα έσοδα από τονΦΠΑ θα έπρεπε να τον έχουμε μειώσει. Αν ο ΦΠΑ μειωνόταν και το κράτος ξεκινούσε μια καμπάνια π.χ. 'Το κράτος μειώνει τον ΦΠΑ - σειρά σου να βοηθήσεις να μη βουλιάξουμε - πλήρωνε τον ΦΠΑ' θα είχε πολύ μεγαλύτερα έσοδα.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Συμφωνία με το ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ φαντάζει εξωφρενική. Πρώτον, μας δανείζει με επιτόκιο μεγαλύτερο από εκείνο με το οποίο δανείζονται εκείνοι (άρα επιτυγχάνεται μια μεταβίβαση πλούτου από την Αθήνα προς τους δανειστές της - κυρίως το Βερολίνο). Δεύτερον, μας επιβάλει την ασφυκτική περιοριστική πολιτική που θα συρρικνώσει την πίτα από την οποία καλούμαστε να αποπληρώσουμε τα δάνεια. Τρίτον, θεωρεί ως δεδομένο ότι σε αυτή την κρίση οι μόνοι που δεν θα χάσουν μέρος των κεκτημένων τους είναι οι τράπεζες, στις οποίες χρωστά το ελληνικό δημόσιο και τις οποίες όμως χρηματοδοτεί πλουσιοπάροχα η ΕΚΤ από το 2008, δίνοντάς τους πακτωλούς χρημάτων ως 'ανταμοιβή' για τα έκτροπα που αυτές έκαναν και εξακολουθούν να κάνουν (με τα τοξικά ομόλογα τότε και με τα CDS-στοιχήματα που βάζουν εναντίον του ευρωπαϊκού δημοσίου που τις κρατά εν ζωή).
Ο γέγονε γέγονε. Η Συμφωνία αυτή είναι γεγονός και γρήγορα εξελίχθηκε σε ένα μηχανισμό στήριξης όλων των ελλειμματικών χωρών. Ο Μηχανισμός αυτός φαίνεται να πάσχει από τον ανορθολογισμό που χαρακτηρίζει και την δική μας Συμφωνία. Αν έχω δίκιο, και ο Μηχανισμός αποδειχθεί κατώτερος των περιστάσεων, κινδυνεύει ολόκληρη η Ευρωζώνη. Είναι απαραίτητο λοιπόν να επιμείνουμε στην διεξαγωγή ενός σοβαρού διαλόγου, χωρίς ταμπού, για το πως θα πρέπει να λειτουργήσει.
Εν συντομία, και αυτή είναι η πρότασή μου, πρέπει να ξεκινήσουμε με τρεις διαπιστώσεις. Ο Μηχανισμός προβλέπει ότι: (α) Ο ίδιος ο Μηχανισμός θα δανείζεται με επιτόκια του 2% και 3%, μετά θα δανείζει τα κράτη με 4% και 5%έτσι ώστε τα κράτη να αποπληρώνουν τα χρέη τους στις Ευρωπαϊκές τράπεζες με επιτόκια 6% και 7%. (β) Ο δανεισμός των κρατών θα γίνεται υπό τον όρο της επιβολής περιοριστικών πολιτικών που θα οδηγήσουν στην συρρίκνωση της πίτας από την οποία θα πρέπει τα κράτη να αποπληρώνουν τα χρέη τους. (γ) Παράλληλα όλα τα κράτη (και τα πλεονασματικά) θα μειώσουν τις δαπάνες τους, κάτι που θα έχει σαφέστατη αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη όλων, και ιδίως εκείνων που χρησιμοποιούν τον Μηχανισμό.
Αν βάλουμε τα (α), (β) και (γ) μαζί προκύπτει το ασφαλές συμπέρασμα ότι οι καιροσκόποι των αγορών έχουν κάθε λόγο να συνεχίσουν να στοιχηματίζουν εναντίον των ομολόγων όλων πλέον των κρατών-μελών αλλά και εναντίον του ευρώ. Γιατί; Επειδή αυτό ο μηχανισμός εγγυάται ότι ούτε τα ελλειμματικά κράτη θα μπορέσουν μακροπρόθεσμα να αποπληρώσουν τα χρέη τους αλλά ούτε και οι τράπεζες θα μπορέσουν να πάρουν τα χρήματα που τους χρωστούν τα κράτη.
Τι προτείνω; Μια νέα Μεγάλη Διαπραγμάτευση με την συμμετοχή (α) της ευρωζώνης/ευρωγκρουπ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, (β) των ελλειμματικών χωρών που θα χρειαστούν τον Μηχανισμό και (γ) τις Ευρωπαϊκές τράπεζες που κατέχουν τα ομόλογα των (β). Στόχος της; Μια Μεγάλη Συμφωνία που θα προβλέπει, σε γενικές γραμμές, τα εξής:
1. Αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους όλων των χωρών της ευρωζώνης, με την μείωση σε επίπεδα Libor του συνολικού τόκου που θα έχουν λαμβάνειν οι τράπεζες
2. Δανεισμός χαμηλού επιπέδου από τον Μηχανισμό των κρατών (με επιτόκια Libor) ώστε να καλύπτονται τα ελλείμματα από τούδε και στο εξής καθώς και τα χρέη που παραμένουν μετά την ρύθμιση (1) παραπάνω.
3. Ενίσχυση των Ευρωπαϊκών τραπεζών (όχι όμως και των hedge funds) από την ΕΚΤ και τον ίδιο τον Μηχανισμό απ' ευθείας (και χωρίς να δανείζονται τα κράτη με 5% για να αποδίδουν στις τράπεζες τα χρωστούμενα)
4. Μείωση των ελλειμμάτων των ελλειμματικών χωρών χωρίς όμως μείωση της συνολικής μισθοδοσίας (π.χ. με μείωση δαπανών με χαμηλό πολλαπλασιαστή, εξοπλιστικών προγραμμάτων)
5. Αύξηση των δημοσίων δαπανών των πλεονασματικών χωρών
Μια τέτοια συμφωνία θα κατεύναζε τις αγορές και θα αποτελούσε την αρχή μιας νέας, ορθολογικής αρχιτεκτονικής του ευρώ και της ΕΕ συνολικότερα.
Θα είναι εύκολη η επίτευξή της; Σαφώς όχι, με δεδομένη την Γερμανική φυγή από την πραγματικότητα. Σημαίνει αυτό ότι δεν αξίζει να προσπαθήσουμε; Σε καμία περίπτωση. Πρόκειται για την προοπτική της Ευρώπης, της Ελλάδας, όλων μας.
Μπορεί όμως μια μικρή χώρα όπως η δική μας να πετύχει κάτι τέτοιο; Το να είσαι ο αδύναμος κρίκος δεν έχει μόνο μειονεκτήματα, σου προσφέρει και ένα είδος εξουσίας Όταν μιλάει ο κ. Παπανδρέου η προσοχή είναι στραμμένη πάνω του. Δε σημαίνει ότι οι εισηγήσεις του εισακούγονται αναγκαστικά. Ο λόγος του όμως έχει ένα ειδικό βάρος. Αν λοιπόν έχουμε πειθώ, επιχειρήματα και παράλληλα χρησιμοποιήσουμε τις αντιθέσεις μεταξύ των μερών της Τρόικας μπορούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες μιας νέας διαπραγμάτευσης.
Πως φτάσαμε εδώ; Πέραν των μεγάλων λαθών των κυβερνήσεων μας, αλλά και της αδράνειάς μας ως κοινωνία, οι ρίζες του κακού βρίσκονται εκτός Ελλάδας στην περίοδο πριν το 2008, από την δεκαετία του 1980 και του 1990. Για να μην μακρηγορώ, ο χρηματοπιστωτικός τομέας δημιούργησε ένα τσουνάμι ΄'ιδιωτικού χρήματος'. Αυτό είναι τα παράγωγα. Τα CDOs ήταν παράλληλο χρήμα, ιδιωτικό, στο οποίο εθίστηκαν οι τράπεζες και το οικονομικό σύστημα στο σύνολό του. Το 2008 η φούσκα που δημιούργησε έσκασε. Οι τράπεζες θα κατέρρεαν σε μια νύχτα αν δεν εισέρρεε δημόσιο χρήμα για να αντικαταστήσει το ιδιωτικό το οποίο μετατράπηκε εν μία νυκτί σε στάχτες.
Όμως, και αυτό είναι το καταπληκτικό, οι τράπεζες, πριν καλά καλά πουν ευχαριστώ στα κράτη που τις έσωσαν, χρησιμοποίησαν αυτό το δημόσιο χρήμα για να βάλουν νέα στοιχήματα, να δημιουργήσουν νέα παράγωγα, στοιχηματίζοντας στην αδυναμία του πανευρωπαϊκού δημοσίου να σηκώσει τα βάρη που εκείνες το φόρτωσαν. Για αυτό θεωρώ απαράδεκτο η ΕΕ να θεωρεί πως μόνο οι τράπεζες δεν θα πρέπει να σηκώσουν το βάρος της κρίσης χρέους των ημερών μας. Όμως, επιμένω στη σημασία να βλέπουμε την κρίση ως πρόβλημα όλων - και των τραπεζών.
Ξέρετε, η αγωνία των τραπεζών είναι διπλή. Η πρώτη αφορά τη δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους από κράτη σαν το δικό μας. Η δεύτερη αφορά τα μυστικά εδάφια της Συμφωνίας που υπογράψαμε, όπου προβλέπεται ότι στην περίπτωση μη αποπληρωμής του χρέους από την Ελλάδα οι πρώτοι που θα πληρωθούν θα είναι η Τρόικα και οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα μείνουν τελευταίες. Εκτιμώ λοιπόν ότι θα προτιμούσαν να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου της Μεγάλης Διαπραγμάτευσης που προτείνω, και να συζητήσουν μια εφικτή διανομή των οφελών και των βαρών της Κρίσης της εποχής μας.»
Τζούλη Ν.Καλημέρη
Το in.gr απευθύνθηκε σε 3 ακαδημαϊκούς ζητώντας του να καταθέσουν τις απόψεις τους σχετικά με την αναδιάρθρωση του χρέους.
Άκαιρη η συζήτηση για την αναδιάρθρωση
«Όσον αφορά την εκτίμηση» επισημαίνει ο κ. Σταύρος Β. Θωμαδάκης, καθηγητής Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστήμιου Αθηνών και πρώην πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς «για την ανάγκη αναδιαπραγμάτευσης του ελληνικού χρέους τώρα, εγώ δεν τη συμμερίζομαι καθόλου. Θεωρώ ότι εκπορεύεται από μία κακή και ατελή εκτίμηση των περιστάσεων και επιπλέον τροφοδοτεί προσδοκίες και συμπεριφορές που μπορεί να οδηγήσουν την Ελλάδα σε επικίνδυνα μονοπάτια. Αν, υποθετικά μιλώντας, η Ελλάδα προχωρούσε σε μια μονομερή αναδιάρθρωση χρέους, θα αποκοβόταν από τις αγορές με ορατό κίνδυνο μάλιστα να ανασταλεί η χρηματοδότηση από το πακέτο στήριξης. Αυτό θα μεταφραζόταν σε φοβερή εσωτερική κρίση, ασύγκριτα μεγαλύτερη από αυτά που τώρα βιώνουμε. Αν πάλι, προχωρούσε σε διαπραγμάτευση με τους ιδιώτες δανειστές θα ήταν σε απίστευτα αδύναμη θέση λόγω της χαμένης αξιοπιστίας και καθώς δεν έχει αποδείξει ακόμα ότι έχει την δυνατότητα και την πυγμή να διορθώσει τα δημοσιονομικά της. Η άποψη μου είναι λοιπόν ότι αυτή η συζήτηση είναι εντελώς άκαιρη. Ξέρετε, η δημόσια συζήτηση εισπράττεται από τον κόσμο με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο από ότι την κάνουμε εμείς. Εγώ εκθέτω την άποψη μου, με τις αμφιβολίες μου, τις επιφυλάξεις και τις παρατηρήσεις μου, αλλά ο αναγνώστης θα μείνει στην φράση ότι θα γίνει αναδιάρθρωση χρέους και θα πάει στις τράπεζες να πάρει τα λεφτά του τώρα. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι η κρίση των αγορών και του δημόσιου χρέους έχει ένα τεράστιο επικοινωνιακό υπόβαθρο. Αυτή την στιγμή Ελλάδα αλλά και η Ευρώπη βρίσκεται στο στόχαστρο μιας πολύ αρνητικής επικοινωνιακής χιονοστιβάδας, όπου η όποια κίνηση είχε αρνητικό αντίκτυπο. Και ο αντίκτυπος έχει αποτελέσματα γιατί επενεργεί στις φοβίες και τις ατομικές συμπεριφορές.
Πολλοί οικονομολόγοι εστιάζουν στους αριθμούς και διατυπώνουν το συμπέρασμα ότι το ελληνικό χρέος από το 115% του ΑΕΠ θα οδηγηθεί στο150% και θα οδηγήσει σε οικονομικό στραγγαλισμό. Άρα θα πρέπει για αυτό το λόγο να κάνουμε αναδιάρθρωση τώρα. Θα πρέπει βέβαια να επισημάνουμε όμως ότι με τα σημερινά δεδομένα στο μεσοδιάστημα της τριετίας η χώρα θα εξυπηρετεί τα χρέη αλλά και τα ελλείμματα της. Δεν πρέπει καθόλου να ξεχάσουμε ότι επί του παρόντος κινούμαστε σε ένα περιβάλλον τεράστιας καχυποψίας των τραπεζιτών και των επενδυτών για τους κρατικούς τίτλους χρέους. Αυτό είναι και το παράδοξο της εποχής μας, καθώς η διάσωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος προκάλεσε την αύξηση του δημοσίου χρέους παγκοσμίως και τώρα οι ιδιωτικοί φορείς του χρηματοοικονομικού τομέα που διασώθηκε δείχνουν να εγκαλούν τα κράτη διότι έχουν μεγάλο χρέος! Η χρονική συγκυρία είναι λοιπόν πολύ ακατάλληλη γιατί η Ελλάδα βρίσκεται εκτός αγοράς, οι αγορές διακατέχονται από καχυποψία και αστάθεια και οι ιδιώτες δανειστές της Ελλάδας είναι διάχυτοι σε όλο τον κόσμο.
Η Ελλάδα αυτή την στιγμή υλοποιεί ένα πρόγραμμα που είναι φιλόδοξο και δύσκολο. Δεν υφίσταται όμως την πίεση των αγορών και στόχος είναι να έχει χρόνο να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα και να βγει μια θετική εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Η Ελλάδα αν λοιπόν κάποτε επιχειρήσει μια αναδιαπραγμάτευση του χρέους της θα πρέπει να το πράξει από την καλύτερη δυνατή θέση, όταν το πρόγραμμα θα έχει δώσει αποτελέσματα Επιπλέον, η όποια μελλοντική αναδιαπραγμάτευση θα πρέπει να επιδιωχθεί υπό μία απαραίτητη συνθήκη: να μην υποχρεωθεί η Ελλάδα να εξέλθει από την Ευρωζώνη.
Απορρίπτω εντελώς τον τρόπο της μονομερούς χρεοκοπίας. Σε μια υποθετική περίπτωση κήρυξης στάσης πληρωμών η κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας θα γινόταν πολύ χειρότερη καθώς το έλλειμμα θα έπρεπε να διορθωθεί βίαια σε μηδενικό χρόνο, η ύφεση θα ήταν κατακόρυφη αλλά επίσης θα προκύπτανε χαώδεις καταστάσεις. Ένα δημόσιο που δεν πληρώνει σημαίνει αποδιάρθρωση του ιστού της οικονομίας και της κοινωνίας. Ακόμη και με τις σημερινές συνθήκες η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλει η κυβέρνηση αλλά και όλοι μας θα πρέπει να εστιάζεται στο να μη διαλυθεί ο ιστός της οικονομίας. Το κόστος αυτής της διάλυσης είναι μακροχρόνιο γιατί δεν σου επιτρέπει να ανακάμψεις. Αυτό το κόστος που είναι μικροοικονομικό κόστος δεν το μετράνε πολλοί φίλοι μου που σκέπτονται μόνον μακροοικονομικά. Είναι πρόταση χωρίς λογική αφού θα πλήξει περισσότερο την Ελλάδα παρά τους δανειστές της. Από την άλλη πλευρά, η αναδιάρθρωση χρέους μέσα από τις διαδικασίες της αγοράς είναι αδύνατη υπό τις σημερινές συνθήκες, όπου η Ελλάδα είναι εκτός αγοράς ούτως ή άλλως. Η τρίτη λύση είναι να προχωρήσουμε σε κάποιου είδους διαπραγμάτευση με τους πιστωτές μας. Σε αυτή τη λύση μπορεί να καταλήξουμε κάποια στιγμή στο μέλλον. Προϋπόθεση όμως για να γίνει αυτό είναι η ανάκτηση της αξιοπιστίας μας και η δυνατότητα επιλογής του χρόνου και του πλαισίου. Σήμερα αυτά είναι ανέφικτα. Νομίζω ότι προς το παρόν η Ελλάδα είναι σε πολύ αδύναμη θέση. Επομένως αυτή την στιγμή μια κίνηση αναδιάρθρωσης χρέους θα γίνει υπό πολύ δυσμενείς για την ίδια όρους, δυσμενέστερους από όσους τώρα έχουν επιβληθεί.
Τέλος, δύο είναι τουλάχιστον τα σενάρια για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το πρώτο αφορά την επιδείνωση της κρίσης, οπότε θα τεθεί ένα θέμα αναδιαπραγμάτευσης χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στο πλαίσιο αυτό θα κινηθεί φυσικά και η Ελλάδα. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει ότι ο ευρωπαϊκός οικονομικός πυρήνας θα αρχίσει να εμφανίζει σοβαρή μεγέθυνση, ένα σενάριο συμβατό με τη χαμηλή ισοτιμία του ευρώ που ευνοεί τις εξαγωγές και άλλους οικονομικούς τομείς. Η εξέλιξη αυτή θα έχει θετικές επιπτώσεις στην Ελλάδα, με άνοδο του τουρισμού, της ναυτιλίας, των εξαγωγικών επιχειρήσεων, ακόμη και της γεωργίας. Δεν είναι πρώτη φορά που η Ελλάδα περνάει κρίση, σήμερα μπορεί να είναι τραγικές οι συνθήκες αλλά δημοσιονομικές και εσωτερικές κρίσεις έχουμε βιώσει πολλές στο παρελθόν. Τελικά η εξωτερική συγκυρία υποστήριξε την έξοδο από τις κρίσεις αλλά βέβαια η εσωτερική μεταρρύθμιση βελτιώνει πάντα το ευνοϊκό αποτέλεσμα της εξωτερικής συγκυρίας.»
Αναδιάρθρωση με αναδιανομή πλούτου
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε» , εξηγεί ο κ. Σπύρος Λαπατσιώρας, διδάσκων Πολιτική Οικονομία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης «ότι η οικονομική κρίση στη δίνη της οποίας βρίσκεται η χώρα μας, είναι αποτέλεσμα της παγκόσμιας κρίσης του 2008. Πρέπει εδώ να επισημάνουμε το παράδοξο της κατάστασης: το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα διασώθηκε με χρήματα των κυβερνήσεων, δηλαδή με την αύξηση του χρέους και των ελλειμμάτων των κρατών, αλλά το ίδιο εγκαλεί και «τιμωρεί» τις χώρες επειδή αυξήθηκε αναγκαία για την αντιμετώπιση της κρίσης το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα τους. Αυτό το παράδοξο οφείλεται πρώτον, στην επιλογή διατήρησης και αναστήλωσης του συστήματος διεθνούς χρηματοδότησης κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών - έστω και με τις όποιες επιμέρους διορθωτικές κινήσεις που συζητούνται σε επίπεδο G-20 – με τους ίδιους όρους που ίσχυαν πριν από την κρίση. Για παράδειγμα θα μπορούσε να αναγνωριστεί η χρηματοδότηση ως δημόσιο αγαθό, το οποίο αδυνατεί να εξυπηρετήσει «κανονικά» η αγοραία οργάνωση του συστήματος και να υπάρξουν μορφές συλλογικά οργανωμένης χρηματοδότησης τόσο των κρατών, όσο και των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, γενικά των κοινωνικών αναγκών. Δεύτερον στις πολιτικές μείωσης των ελλειμμάτων που εντείνουν την ύφεση που ακολουθούν οι κυβερνήσεις της Ε.Ε.
Το γεγονός, λοιπόν, που λαμβάνουν σήμερα υπόψη τους οι «αγορές» είναι τα στοιχεία που παρουσιάζουν αναλυτές για την πορεία του δημόσιου χρέους τα επόμενα 30 χρόνια. Η τάση είναι ότι στο μέλλον θα υπάρξει αυξητική πορεία του δημοσίου χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Τόσο η σταθερότητα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος όσο και οι ανάγκες των κοινωνιών για απασχόληση και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής θέτουν το ζήτημα πολιτικών οι οποίες σε βάθος χρόνου θα οδηγήσουν σε αντιστροφή αυτής της τάσης. Θεωρητικά οι τρόποι που θα μπορούσε να επιτευχθεί μείωση των χρεών είναι οι ακόλουθοι:
• Η άνοδος του ΑΕΠ ,που βελτιώνει το λόγο ΑΕΠ /δημόσιο χρέος και σημαίνει περισσότερα εισοδήματα άρα μεγαλύτερες δυνατότητες εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων. Ωστόσο, σε παγκόσμιο επίπεδο δεν προβλέπονται ισχυροί ρυθμοί μεγέθυνσης της οικονομίας. Αντίθετα επικρατεί αβεβαιότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και ως κύρια τάση προεξοφλούνται αναιμικοί ρυθμοί μεγέθυνσης.
• Ενίσχυση των δημοσίων εσόδων έναντι των δημοσίων δαπανών. Αυτό μπορεί να συμβεί με δύο τρόπους. Πρώτος, με προγράμματα τα οποία στοχεύουν στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους, όπως αυτά που ακολουθούνται στη χώρα μας και συνολικά στην Ευρώπη. Τα προγράμματα αυτά μπορεί να περιορίζουν τις δημόσιες δαπάνες, έχουν όμως και αρνητική επίπτωση στα δημόσια έσοδα, πέραν του κοινωνικά άδικου χαρακτήρα τους και της κατάργησης κοινωνικών κεκτημένων δεκαετιών. Δεύτερος, με προγράμματα τα οποία στοχεύουν στους κεφαλαιούχους. Κατάλληλη φορολόγηση των πλουσίων και των επιχειρήσεων, οδηγεί στην ικανοποίηση του δίκαιου αιτήματος αναδιανομής του πλούτου αλλά και σε αύξηση των δημοσίων εσόδων.
• Ο πληθωρισμός Αν και μέχρι σήμερα η επικρατούσα οικονομική αντίληψη καθιστούσε δημοφιλή τον χαμηλό πληθωρισμό, ένας μέτριος πληθωρισμός βοηθάει στη μείωση του δημόσιου χρέους, καθώς «ροκανίζει» τις τιμές των ομολόγων.
• Η αναδιάρθρωση του χρέους. Εφόσον οι προαναφερόμενοι τρόποι δεν βρίσκουν εύφορο έδαφος στην παγκόσμια οικονομία, πλην των προγραμμάτων που στοχεύουν στην ανατροπή κοινωνικών κατακτήσεων των μισθωτών, η λύση της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους αποκτά ειδικό βάρος στις συζητήσεις για τις πολιτικές αντιμετώπισης της παγκόσμιας κρίσης.Υπήρξε, μάλιστα, πριν από αρκετές εβδομάδες μια έκθεση της Deutsche Bank που εκτιμούσε ότι στην περίπτωση της Ελλάδας μια παραγραφή χρέους της τάξης του 50% θα μπορούσε να είναι ανεκτή, χωρίς να δημιουργεί βλάβη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αυτή η συζήτηση γίνεται επειδή το χρηματοπιστωτικό σύστημα μελετώντας το οικονομικό περιβάλλον εκτιμά ότι η πορεία των κρατικών χρεών θα είναι ανοδική, ενώ την ίδια πορεία θα ακολουθήσουν και τα επιτόκια. Εκτιμάται επομένως ότι οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να προχωρήσουν στην υιοθέτηση πολιτικών για την διαχείριση του χρέους τους. Ποιός θα είναι ο τρόπος; είναι θέμα πολιτικής επιλογής. Ωστόσο οι εκτιμήσεις τους έχουν ένα λογικό έρεισμα, καθώς πρεσβεύουν ότι η απουσία ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης χρέους μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερους κινδύνους απώλειας κεφαλαίων για τους συμμετέχοντες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα από ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης.
Το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους συζητείται αρκετά έντονα το τελευταίο διάστημα, ενώ υπήρξαν πολλά σενάρια όπως η έξοδος από την ευρωζώνη, ή η υιοθέτηση νομισμάτων δύο ταχυτήτων. Την ίδια περίοδο διαμορφώνεται και μια ηγεμονική αντίληψη για την διαχείριση της κρίσης στη Ε.Ε. Αν στην Ε.Ε. είχαμε κάποιους «κανονικούς» ρυθμούς μεγέθυνσης, οι χώρες θα είχαν την δυνατότητα να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα ελλείμματά τους αλλά και το χρέος τους.
Οι πολιτικές όμως λιτότητας - κατ’ ευφημισμό «λιτότητας», εφόσον στην πραγματικότητα πρόκειται για πολιτικές ακύρωσης κοινωνικών και οικονομικών δικαιωμάτων των εργαζομένων - που έχουν υιοθετηθεί από τις ευρωπαϊκές χώρες δεν επιτρέπουν να φύγει από το κάδρο το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του χρέους, το οποίο απαιτεί να λάβει χώρα σε ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η μερική «λύση» που δόθηκε τα αδιέξοδα των ευρωπαϊκών πολιτικών να μπορεί να αγοράζει ομόλογα η ΕΚΤ στοχεύει στη διέξοδο που υπαγορεύει η «λογική της κατάστασης»: να αναληφθεί το βάρος συλλογικά, επομένως να υπάρξει κοινό ευρωπαϊκό σύστημα δανεισμού. Η αναδιάρθρωση χρέους ακολουθεί την ίδια ρότα. Αν υποθέσουμε ότι για τα ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ μειωθεί η αξία τους τίθεται με μεγαλύτερη πίεση οργάνωσης συλλογικής συντονισμένης παρέμβασης στην κατεύθυνση χρηματοδότησης κάθε χώρας της Ευρωζώνης με κοινό τρόπο και απελευθέρωσης της λειτουργίας της χρηματοδότησης της οικονομίας από τα δεσμά των αγορών και της μυωπικής ορθολογικότητας που τις διακρίνει, δηλαδή οργάνωση συστημάτων δημόσιου δανεισμού.
Παρά το ότι η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από τη στόχευση στο δημόσιο χρέος, θα πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη και το ιδιωτικό χρέος, το χρέος των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, εφόσον για παράδειγμα στην Ισπανία τα σημαντικά προβλήματα των τραπεζών που έθεσαν σε έμπρακτη δοκιμασία το Ευρώ τις προηγούμενες βδομάδες προέρχονταν από το ιδιωτικό χρέος που είναι πολύ υψηλό σε σχέση με το δημόσιο. Φυσικά ο βασικός λόγος είναι ότι η εστίαση μόνο στο δημόσιο χρέος αποκρύπτει από τη συζήτηση το όλον των συνεπειών της κρίσης του 2008, συζήτηση η οποία εν τέλει έχει ως πυρήνα το ζήτημα ποιοι θα πληρώσουν τις ζημιές. Επιπλέον, σχηματικά μιλώντας, οι λαοί χρηματοδότησαν τις ζημιές των τραπεζών τίθεται λοιπόν ένα ζήτημα δικαίου , οι τράπεζες να αναλάβουν ένα μέρος της κρίσης που δημιούργησαν οι ίδιες και οι οποίες χρηματοδοτηθήκαν ώστε να μην κλείσουν. Την αναδιάρθρωση λοιπόν τη συζητάμε ως ένα μηχανισμό, μια προϋπόθεση για να αναπτυχθούν οι λαοί των χωρών, για να έχουν εισοδήματα και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής, ως προϋπόθεση να σωθούν οι κοινωνίες και όχι οι αγορές. Οι αναλυτές του ΟΗΕεπεσήμαναν μάλιστα σε πρόσφατη έκθεση τους ότι η χρηματοπιστωτική κρίση προήλθε από τη μεγάλη ανισοκατανομή πλούτου παγκοσμίως και συνεχώς αυξανόμενη τις τελευταίες δύο δεκαετίες, τόσο μεταξύ των χωρών όσο και στο εσωτερικό τους. Επομένως η αναδιανομή του πλούτου από τις επιχειρήσεις στους εργαζόμενους , από τους πλούσιους στους φτωχούς και από τις πλούσιες χώρες στις φτωχότερες, αποτελεί όρο και για να μη γεννηθεί παρόμοια κρίση, και για να υπάρξει άλλο πρότυπο ανάπτυξης των κοινωνιών αλλά και για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης.»
Πρόταση για ευρωπαϊκή αναδιάρθρωση χρέους
«Το πρόβλημα της Ευρώπης», επισημαίνει ο κ. Γιάνης Βαρουφάκης, καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, «δεν είναι το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα. Το πρόβλημα αποτελείται από τρία μέρη ίσης σημασίας: (α) το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα, (β) την δεινή κατάσταση των τραπεζών (που κουβαλούν στα έγκατά τους αμαρτίες του παρελθόντος από τις οποίες δεν έχουν 'καθαριστεί'), και (γ) την χαμηλή ή αρνητική ανάπτυξη. Είναι τεράστιο λάθος να διαχωρίζονται και να στεγανοποιούνται αυτά τα τρία μέρη του προβλήματος.
Μια μεγάλη μακρο-οικονομία σαν αυτή της Ευρώπης δε λειτουργεί σαν μια επιχείρηση. Μία επιχείρηση, αν σε περίοδο κρίσης μπορεί να μειώσει τα κόστη της κατά 30%, χωρίς να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των προϊόντων της, έχει λόγο να το κάνει άμεσα - χωρίς τον φόβο ότι παράλληλα με τα κόστη θα μειωθεί ο τζίρος. Ένας δημόσιος τομέας μιας μεγάλης μακρο-οικονομίας δεν έχει αυτή την πολυτέλεια. Αν εν μέσω κρίσης μειώσει τις δαπάνες του κατά 30% είναι σίγουρο ότι θα επιταχύνει την κρίση. Αν οι οικονομολόγοι έχουμε μάθει κάτι από το 1929, αλλά και από τις υπόλοιπες κρίσεις (π.χ. 1979-1983 στην Βρετανία της κας Θάτσερ) , είναι ακριβώς αυτό: Ασφυκτική περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, η οποία μάλιστα ξεκινά με την μείωση ελάχιστων μισθών και συντάξεων (και όχι με την καύση του 'λίπους' της κοινωνίας που εντοπίζεται στα βόρεια προάστια και όχι στις δυτικές συνοικίες των Αθηνών) οδηγούν στην συρρίκνωση της ικανότητας της οικονομίας να παράγει τον πλούτο που χρειάζεται για να αποπληρωθεί το χρέος και, συνεπώς, αύξηση του ίδιου του χρέους.
Όσο για τα επί μέρους μέτρα, όταν αυξάνεται ο ΦΠΑ την ώρα που μειώνονται τα εισοδήματα και οι τζίροι των μικρομεσαίων, ένα κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας κατευθύνεται στην παραοικονομία, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η φορολογική βάση. Αν θέλαμε να αυξήσουμε τα έσοδα από τονΦΠΑ θα έπρεπε να τον έχουμε μειώσει. Αν ο ΦΠΑ μειωνόταν και το κράτος ξεκινούσε μια καμπάνια π.χ. 'Το κράτος μειώνει τον ΦΠΑ - σειρά σου να βοηθήσεις να μη βουλιάξουμε - πλήρωνε τον ΦΠΑ' θα είχε πολύ μεγαλύτερα έσοδα.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Συμφωνία με το ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΖ φαντάζει εξωφρενική. Πρώτον, μας δανείζει με επιτόκιο μεγαλύτερο από εκείνο με το οποίο δανείζονται εκείνοι (άρα επιτυγχάνεται μια μεταβίβαση πλούτου από την Αθήνα προς τους δανειστές της - κυρίως το Βερολίνο). Δεύτερον, μας επιβάλει την ασφυκτική περιοριστική πολιτική που θα συρρικνώσει την πίτα από την οποία καλούμαστε να αποπληρώσουμε τα δάνεια. Τρίτον, θεωρεί ως δεδομένο ότι σε αυτή την κρίση οι μόνοι που δεν θα χάσουν μέρος των κεκτημένων τους είναι οι τράπεζες, στις οποίες χρωστά το ελληνικό δημόσιο και τις οποίες όμως χρηματοδοτεί πλουσιοπάροχα η ΕΚΤ από το 2008, δίνοντάς τους πακτωλούς χρημάτων ως 'ανταμοιβή' για τα έκτροπα που αυτές έκαναν και εξακολουθούν να κάνουν (με τα τοξικά ομόλογα τότε και με τα CDS-στοιχήματα που βάζουν εναντίον του ευρωπαϊκού δημοσίου που τις κρατά εν ζωή).
Ο γέγονε γέγονε. Η Συμφωνία αυτή είναι γεγονός και γρήγορα εξελίχθηκε σε ένα μηχανισμό στήριξης όλων των ελλειμματικών χωρών. Ο Μηχανισμός αυτός φαίνεται να πάσχει από τον ανορθολογισμό που χαρακτηρίζει και την δική μας Συμφωνία. Αν έχω δίκιο, και ο Μηχανισμός αποδειχθεί κατώτερος των περιστάσεων, κινδυνεύει ολόκληρη η Ευρωζώνη. Είναι απαραίτητο λοιπόν να επιμείνουμε στην διεξαγωγή ενός σοβαρού διαλόγου, χωρίς ταμπού, για το πως θα πρέπει να λειτουργήσει.
Εν συντομία, και αυτή είναι η πρότασή μου, πρέπει να ξεκινήσουμε με τρεις διαπιστώσεις. Ο Μηχανισμός προβλέπει ότι: (α) Ο ίδιος ο Μηχανισμός θα δανείζεται με επιτόκια του 2% και 3%, μετά θα δανείζει τα κράτη με 4% και 5%έτσι ώστε τα κράτη να αποπληρώνουν τα χρέη τους στις Ευρωπαϊκές τράπεζες με επιτόκια 6% και 7%. (β) Ο δανεισμός των κρατών θα γίνεται υπό τον όρο της επιβολής περιοριστικών πολιτικών που θα οδηγήσουν στην συρρίκνωση της πίτας από την οποία θα πρέπει τα κράτη να αποπληρώνουν τα χρέη τους. (γ) Παράλληλα όλα τα κράτη (και τα πλεονασματικά) θα μειώσουν τις δαπάνες τους, κάτι που θα έχει σαφέστατη αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη όλων, και ιδίως εκείνων που χρησιμοποιούν τον Μηχανισμό.
Αν βάλουμε τα (α), (β) και (γ) μαζί προκύπτει το ασφαλές συμπέρασμα ότι οι καιροσκόποι των αγορών έχουν κάθε λόγο να συνεχίσουν να στοιχηματίζουν εναντίον των ομολόγων όλων πλέον των κρατών-μελών αλλά και εναντίον του ευρώ. Γιατί; Επειδή αυτό ο μηχανισμός εγγυάται ότι ούτε τα ελλειμματικά κράτη θα μπορέσουν μακροπρόθεσμα να αποπληρώσουν τα χρέη τους αλλά ούτε και οι τράπεζες θα μπορέσουν να πάρουν τα χρήματα που τους χρωστούν τα κράτη.
Τι προτείνω; Μια νέα Μεγάλη Διαπραγμάτευση με την συμμετοχή (α) της ευρωζώνης/ευρωγκρουπ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, (β) των ελλειμματικών χωρών που θα χρειαστούν τον Μηχανισμό και (γ) τις Ευρωπαϊκές τράπεζες που κατέχουν τα ομόλογα των (β). Στόχος της; Μια Μεγάλη Συμφωνία που θα προβλέπει, σε γενικές γραμμές, τα εξής:
1. Αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους όλων των χωρών της ευρωζώνης, με την μείωση σε επίπεδα Libor του συνολικού τόκου που θα έχουν λαμβάνειν οι τράπεζες
2. Δανεισμός χαμηλού επιπέδου από τον Μηχανισμό των κρατών (με επιτόκια Libor) ώστε να καλύπτονται τα ελλείμματα από τούδε και στο εξής καθώς και τα χρέη που παραμένουν μετά την ρύθμιση (1) παραπάνω.
3. Ενίσχυση των Ευρωπαϊκών τραπεζών (όχι όμως και των hedge funds) από την ΕΚΤ και τον ίδιο τον Μηχανισμό απ' ευθείας (και χωρίς να δανείζονται τα κράτη με 5% για να αποδίδουν στις τράπεζες τα χρωστούμενα)
4. Μείωση των ελλειμμάτων των ελλειμματικών χωρών χωρίς όμως μείωση της συνολικής μισθοδοσίας (π.χ. με μείωση δαπανών με χαμηλό πολλαπλασιαστή, εξοπλιστικών προγραμμάτων)
5. Αύξηση των δημοσίων δαπανών των πλεονασματικών χωρών
Μια τέτοια συμφωνία θα κατεύναζε τις αγορές και θα αποτελούσε την αρχή μιας νέας, ορθολογικής αρχιτεκτονικής του ευρώ και της ΕΕ συνολικότερα.
Θα είναι εύκολη η επίτευξή της; Σαφώς όχι, με δεδομένη την Γερμανική φυγή από την πραγματικότητα. Σημαίνει αυτό ότι δεν αξίζει να προσπαθήσουμε; Σε καμία περίπτωση. Πρόκειται για την προοπτική της Ευρώπης, της Ελλάδας, όλων μας.
Μπορεί όμως μια μικρή χώρα όπως η δική μας να πετύχει κάτι τέτοιο; Το να είσαι ο αδύναμος κρίκος δεν έχει μόνο μειονεκτήματα, σου προσφέρει και ένα είδος εξουσίας Όταν μιλάει ο κ. Παπανδρέου η προσοχή είναι στραμμένη πάνω του. Δε σημαίνει ότι οι εισηγήσεις του εισακούγονται αναγκαστικά. Ο λόγος του όμως έχει ένα ειδικό βάρος. Αν λοιπόν έχουμε πειθώ, επιχειρήματα και παράλληλα χρησιμοποιήσουμε τις αντιθέσεις μεταξύ των μερών της Τρόικας μπορούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες μιας νέας διαπραγμάτευσης.
Πως φτάσαμε εδώ; Πέραν των μεγάλων λαθών των κυβερνήσεων μας, αλλά και της αδράνειάς μας ως κοινωνία, οι ρίζες του κακού βρίσκονται εκτός Ελλάδας στην περίοδο πριν το 2008, από την δεκαετία του 1980 και του 1990. Για να μην μακρηγορώ, ο χρηματοπιστωτικός τομέας δημιούργησε ένα τσουνάμι ΄'ιδιωτικού χρήματος'. Αυτό είναι τα παράγωγα. Τα CDOs ήταν παράλληλο χρήμα, ιδιωτικό, στο οποίο εθίστηκαν οι τράπεζες και το οικονομικό σύστημα στο σύνολό του. Το 2008 η φούσκα που δημιούργησε έσκασε. Οι τράπεζες θα κατέρρεαν σε μια νύχτα αν δεν εισέρρεε δημόσιο χρήμα για να αντικαταστήσει το ιδιωτικό το οποίο μετατράπηκε εν μία νυκτί σε στάχτες.
Όμως, και αυτό είναι το καταπληκτικό, οι τράπεζες, πριν καλά καλά πουν ευχαριστώ στα κράτη που τις έσωσαν, χρησιμοποίησαν αυτό το δημόσιο χρήμα για να βάλουν νέα στοιχήματα, να δημιουργήσουν νέα παράγωγα, στοιχηματίζοντας στην αδυναμία του πανευρωπαϊκού δημοσίου να σηκώσει τα βάρη που εκείνες το φόρτωσαν. Για αυτό θεωρώ απαράδεκτο η ΕΕ να θεωρεί πως μόνο οι τράπεζες δεν θα πρέπει να σηκώσουν το βάρος της κρίσης χρέους των ημερών μας. Όμως, επιμένω στη σημασία να βλέπουμε την κρίση ως πρόβλημα όλων - και των τραπεζών.
Ξέρετε, η αγωνία των τραπεζών είναι διπλή. Η πρώτη αφορά τη δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους από κράτη σαν το δικό μας. Η δεύτερη αφορά τα μυστικά εδάφια της Συμφωνίας που υπογράψαμε, όπου προβλέπεται ότι στην περίπτωση μη αποπληρωμής του χρέους από την Ελλάδα οι πρώτοι που θα πληρωθούν θα είναι η Τρόικα και οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα μείνουν τελευταίες. Εκτιμώ λοιπόν ότι θα προτιμούσαν να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου της Μεγάλης Διαπραγμάτευσης που προτείνω, και να συζητήσουν μια εφικτή διανομή των οφελών και των βαρών της Κρίσης της εποχής μας.»
Τζούλη Ν.Καλημέρη
πηγή in.gr
Ελλάδα
12/07/2010
Αναδιάρθρωση χρέους : Η αντιπαράθεση για την διαχείριση του ελληνικού χρέους
Τις τελευταίες εβδομάδες στον δημόσιο διάλογο για τα οικονομικά της Ελλάδας τέθηκε το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του χρέους της. Η διαπίστωση, που διατυπώθηκε στο Μνημόνιο, ότι στο τέλος της τριετίας ο λόγος Δημόσιου Χρέους προς ΑΕΠ θα αγγίξει το 150%, τροφοδότησε τις συζητήσεις. Η εξυπηρέτηση του απαιτεί μια σειρά πλεονασματικών προϋπολογισμών, την ώρα μάλιστα που το τριετές ελληνικό οικονομικό πρόγραμμα έχει κατηγορηθεί ότι βυθίζει περαιτέρω την ελληνική οικονομία στην ύφεση. Επιπλέον, η αύξηση του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων χαρακτηρίζει όλες τις ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς έσπευσαν να ενισχύσουν με δημόσιο χρήμα τον χρηματοπιστωτικό τομέα που κλυδωνιζόταν στην πρόσφατη κρίση του 2008. Παρατηρείται μάλιστα το παράδοξο αυτοί που διασώθηκαν από τα δημόσια κεφάλαια να εγκαλούν τώρα τις χώρες για τα χρέη που δημιούργησαν. Την ίδια ώρα η τάση για την πορεία του δημόσιου χρέους διεθνώς είναι ανοδική, δημιουργώντας ανησυχία και αβεβαιότητα στην παγκόσμια αγορά ομολόγων.
Εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη, εκφράζουν η ελληνική κυβέρνηση, φορείς του τραπεζικού συστήματος και ευρωπαϊκοί θεσμικοί παράγοντες, δίνοντας ψήφο εμπιστοσύνης στο ελληνικό οικονομικό πρόγραμμα. Πέρα όμως από τον εμφανή στόχο, την εκταμίευση των δόσεων, τον περιορισμό των ελλειμμάτων της και την υλοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών στην ελληνική οικονομία, κρύβεται μια αγωνία για το τραπεζικό σύστημα και την εξάπλωση της κρίσης στην ευρωζώνη. Δεν είναι τυχαία εξάλλου η δήλωση του αρμόδιου για Επιτρόπου κ.Όλι Ρεν, ο οποίος έσπευσε να αποκλείσει την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, προχωρώντας ακόμα ένα βήμα , καθώς «κάτι τέτοιο θα προκαλούσε δυσμενείς και αλυσιδωτές επιπτώσεις σ' όλη την ευρωζώνη». Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι σε μια υποθετική αναδιάρθρωση χρέους θα υπάρξουν επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα, καθώς τα ομόλογα αποτελούν περιουσιακό στοιχείο του ενεργητικού τους. Τα χρησιμοποιούν για να αντλήσουν ρευστότητα αλλά για να διαμορφώσουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια. Οι όποιες ζημιές λοιπόν θα δοκιμάσουν την αντοχή τους και εν γένει του τραπεζικού συστήματος. Το σενάριο μάλιστα αυτό, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, θα δοκιμαστεί και στα stress tests των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Για τους εκφραστές τη μη αναδιάρθρωσης, προέχει η υλοποίηση του προγράμματος, το οποίο επιπλέον θα βελτιώσει και την αξιοπιστία της χώρας στο εξωτερικό και θα την βοηθήσει να βγει, όπως εκτιμούν, με καλύτερους όρους στις αγορές για να καλύψει τις μελλοντικές δανειακές ανάγκες της. Και να διαχειριστεί καλύτερα το χρέος της. Είτε χρησιμοποιώντας μια πιο διαδεδομένη πρακτική, της αντικατάστασης βραχυχρόνιων ομολόγων με μακροχρόνια ( επιμήκυνση χρέους) .Είτε να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος με τους δανειστές της , είτε να ενταχθεί σε μια ευρωπαϊκή λύση διαχείρισης χρέους, είτε να σημειώσει ανάπτυξη.
Επιπλέον, δε θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σήμερα είναι ο μεγαλύτερος ίσως κάτοχος ελληνικών ομολόγων, η συγκέντρωση των οποίων σε ένα φορέα με την δική της θεσμική ισχύ, δίνει ένα μαξιλάρι πρόσκαιρης προστασίας αφενός και αφετέρου επιτρέπει μια πιο κεντρική –και ενδεχομένως ευρωπαϊκή- διαχείριση του ελληνικού χρέους στο μέλλον.
Στη μέση όμως όλων βρίσκεται ο έλληνας πολίτης. Όντας αντιμέτωπος με τις οικονομικές δυσκολίες, την αβεβαιότητα και την αποδόμηση των δικαιωμάτων του, προσπαθεί να καταλάβει έναν ακόμα καινούριο οικονομικό όρο, που φαντάζει ακόμα πιο απειλητικός από τα spreads των προηγούμενων μηνών, καθώς σε πολλούς συνδυάζεται με την χρεοκοπία της χώρας.
Τι είναι η αναδιάρθρωση χρέους
Η αναδιαπραγμάτευση ή αναδιάρθρωση χρέους που είναι ο πιο δόκιμος οικονομικός όρος αναφέρεται στην αλλαγή του χρόνου αποπληρωμής και του ποσού που θα πληρώσει ο οφειλέτης. Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να αναδιαρθρωθεί το χρέος, χωρίζονται όμως σε τρεις βασικές κατηγορίες. Η πρώτη είναι η μονομερής χρεοκοπία, όπου ο οφειλέτης ανακοινώνει την αδυναμία του να συνεχίσει πληρωμές στους δανειστές του. Η δεύτερη είναι η διαπραγμάτευση με τους δανειστές για το χρόνο ή το ποσό που θα πληρώσει ο οφειλέτης. Περιλαμβάνει διάφορες μορφές συμφωνίας μεταξύ οφειλέτη και δανειστών. Για παράδειγμα, ένα τμήμα του ή όλο μπορεί να μετατεθεί στο μέλλον (επιμήκυνση χρέους) και να αλλάξουν οι όροι αποπληρωμής του, σε ένα μέρος ή στο σύνολο του δανείου. Ένας άλλος τρόπος είναι η παραγραφή χρέους. Ο οφειλέτης έρχεται σε συμφωνία με τους δανειστές του ότι θα αποπληρώσει ένα ποσοστό της οφειλής. Η τρίτη κατηγορία είναι η αναδιάρθρωση μέσω της αγοράς ομολόγων,με την ανταλλαγή ή εξαγορά βραχυχρόνιων ομολόγων με πιο μακροπρόθεσμα ή με πιο εξειδικευμένα χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Η αναδιάρθρωση βέβαια δεν είναι ο μόνος τρόπος , το μοναδικό εργαλείο για τη μείωση του δημόσιου χρέους .Θεωρητικά ένα οικονομικό επιτελείο μπορεί να ελαφρύνει τα βάρη από το χρέος με τους ακόλουθους τρόπους :
• Η ανάπτυξη της οικονομίας,που επιτρέπει την καλύτερη εξυπηρέτηση των δανειακών και βελτιώνει το ποσοστό του χρέους ως προς το ΑΕΠ.
• Η ενίσχυση των δημοσίων εσόδων έναντι των δημοσίων δαπανών.
• Ο πληθωρισμός, ο οποίος τρώει τις τιμές των ομολόγων.
• Η αναδιάρθρωση του χρέους
της Τζούλης Ν.Καλημέρη
Μια σειρά λοιπόν από διάσημους οικονομολόγους και αναλυτές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, με διαφορετικά κίνητρα, έθεσαν το ζήτημα της επαναδιαπραγμάτευσης του ελληνικού χρέους ως την ενδεδειγμένη λύση για να απαλλαγεί η χώρα από ένα δυσβάστακτο δημοσιονομικό βάρος. Ορισμένες φορές το σενάριο της αναδιάρθρωσης του χρέους προχώρησε περαιτέρω στην έξοδο από το ευρώ και την επιστροφή στην δραχμή. Την ίδια θέση της αναδιάρθρωσης διατυπώνουν και στελέχη της Αριστεράς, ξεκινώντας μεν από την ίδια αφετηρία, πρεσβεύοντας όμως ότι η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών θα πρέπει να επιστραφεί και να αναδιανεμηθεί στους έλληνες πολίτες.Εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη, εκφράζουν η ελληνική κυβέρνηση, φορείς του τραπεζικού συστήματος και ευρωπαϊκοί θεσμικοί παράγοντες, δίνοντας ψήφο εμπιστοσύνης στο ελληνικό οικονομικό πρόγραμμα. Πέρα όμως από τον εμφανή στόχο, την εκταμίευση των δόσεων, τον περιορισμό των ελλειμμάτων της και την υλοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών στην ελληνική οικονομία, κρύβεται μια αγωνία για το τραπεζικό σύστημα και την εξάπλωση της κρίσης στην ευρωζώνη. Δεν είναι τυχαία εξάλλου η δήλωση του αρμόδιου για Επιτρόπου κ.Όλι Ρεν, ο οποίος έσπευσε να αποκλείσει την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, προχωρώντας ακόμα ένα βήμα , καθώς «κάτι τέτοιο θα προκαλούσε δυσμενείς και αλυσιδωτές επιπτώσεις σ' όλη την ευρωζώνη». Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι σε μια υποθετική αναδιάρθρωση χρέους θα υπάρξουν επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα, καθώς τα ομόλογα αποτελούν περιουσιακό στοιχείο του ενεργητικού τους. Τα χρησιμοποιούν για να αντλήσουν ρευστότητα αλλά για να διαμορφώσουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια. Οι όποιες ζημιές λοιπόν θα δοκιμάσουν την αντοχή τους και εν γένει του τραπεζικού συστήματος. Το σενάριο μάλιστα αυτό, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, θα δοκιμαστεί και στα stress tests των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Για τους εκφραστές τη μη αναδιάρθρωσης, προέχει η υλοποίηση του προγράμματος, το οποίο επιπλέον θα βελτιώσει και την αξιοπιστία της χώρας στο εξωτερικό και θα την βοηθήσει να βγει, όπως εκτιμούν, με καλύτερους όρους στις αγορές για να καλύψει τις μελλοντικές δανειακές ανάγκες της. Και να διαχειριστεί καλύτερα το χρέος της. Είτε χρησιμοποιώντας μια πιο διαδεδομένη πρακτική, της αντικατάστασης βραχυχρόνιων ομολόγων με μακροχρόνια ( επιμήκυνση χρέους) .Είτε να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος με τους δανειστές της , είτε να ενταχθεί σε μια ευρωπαϊκή λύση διαχείρισης χρέους, είτε να σημειώσει ανάπτυξη.
Επιπλέον, δε θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σήμερα είναι ο μεγαλύτερος ίσως κάτοχος ελληνικών ομολόγων, η συγκέντρωση των οποίων σε ένα φορέα με την δική της θεσμική ισχύ, δίνει ένα μαξιλάρι πρόσκαιρης προστασίας αφενός και αφετέρου επιτρέπει μια πιο κεντρική –και ενδεχομένως ευρωπαϊκή- διαχείριση του ελληνικού χρέους στο μέλλον.
Στη μέση όμως όλων βρίσκεται ο έλληνας πολίτης. Όντας αντιμέτωπος με τις οικονομικές δυσκολίες, την αβεβαιότητα και την αποδόμηση των δικαιωμάτων του, προσπαθεί να καταλάβει έναν ακόμα καινούριο οικονομικό όρο, που φαντάζει ακόμα πιο απειλητικός από τα spreads των προηγούμενων μηνών, καθώς σε πολλούς συνδυάζεται με την χρεοκοπία της χώρας.
Τι είναι η αναδιάρθρωση χρέους
Η αναδιαπραγμάτευση ή αναδιάρθρωση χρέους που είναι ο πιο δόκιμος οικονομικός όρος αναφέρεται στην αλλαγή του χρόνου αποπληρωμής και του ποσού που θα πληρώσει ο οφειλέτης. Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να αναδιαρθρωθεί το χρέος, χωρίζονται όμως σε τρεις βασικές κατηγορίες. Η πρώτη είναι η μονομερής χρεοκοπία, όπου ο οφειλέτης ανακοινώνει την αδυναμία του να συνεχίσει πληρωμές στους δανειστές του. Η δεύτερη είναι η διαπραγμάτευση με τους δανειστές για το χρόνο ή το ποσό που θα πληρώσει ο οφειλέτης. Περιλαμβάνει διάφορες μορφές συμφωνίας μεταξύ οφειλέτη και δανειστών. Για παράδειγμα, ένα τμήμα του ή όλο μπορεί να μετατεθεί στο μέλλον (επιμήκυνση χρέους) και να αλλάξουν οι όροι αποπληρωμής του, σε ένα μέρος ή στο σύνολο του δανείου. Ένας άλλος τρόπος είναι η παραγραφή χρέους. Ο οφειλέτης έρχεται σε συμφωνία με τους δανειστές του ότι θα αποπληρώσει ένα ποσοστό της οφειλής. Η τρίτη κατηγορία είναι η αναδιάρθρωση μέσω της αγοράς ομολόγων,με την ανταλλαγή ή εξαγορά βραχυχρόνιων ομολόγων με πιο μακροπρόθεσμα ή με πιο εξειδικευμένα χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Η αναδιάρθρωση βέβαια δεν είναι ο μόνος τρόπος , το μοναδικό εργαλείο για τη μείωση του δημόσιου χρέους .Θεωρητικά ένα οικονομικό επιτελείο μπορεί να ελαφρύνει τα βάρη από το χρέος με τους ακόλουθους τρόπους :
• Η ανάπτυξη της οικονομίας,που επιτρέπει την καλύτερη εξυπηρέτηση των δανειακών και βελτιώνει το ποσοστό του χρέους ως προς το ΑΕΠ.
• Η ενίσχυση των δημοσίων εσόδων έναντι των δημοσίων δαπανών.
• Ο πληθωρισμός, ο οποίος τρώει τις τιμές των ομολόγων.
• Η αναδιάρθρωση του χρέους
Απορώ που δεν τους πήραμε ακόμα με τις πέτρες
Πόση υπομονή έχει αυτός ο λαός. Είναι πραγματικά χαλκέντερος.Η ακόμα χειρότερα κοιμισμένος.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)